«Θα έρθεις μαζί μου απόψε;»
Όχι σήμερα, είμαι κουρασμένη και θέλω να μείνω σπίτι.
Μια απλή απάντηση.
Κι όμως μπορεί να πυροδοτήσει μέσα μας μια ολόκληρη σειρά από άλλες σκέψεις:
Δεν θέλει να είναι μαζί μου.
Μάλλον δεν νοιάζεται για μένα.
Αν με αγαπούσε πραγματικά, θα ερχόταν.
Και αντί για ένα απλό:
Εντάξει.
έρχεται:
Δηλαδή πάλι δεν θέλεις να περάσεις χρόνο μαζί μου;
Ξαφνικά δεν μιλάμε πια για ένα βράδυ.
Από ένα «όχι» προέκυψε ένα ερώτημα για ολόκληρη τη σχέση.
Η απόρριψη ενός αιτήματος δεν είναι απόρριψη εσάς
Αυτή η διάκριση είναι συχνά καθοριστική.
Όταν ζητάτε από κάποιον:
Μπορείς να με βοηθήσεις με τη μετακόμιση το Σάββατο;
κι εκείνος απαντά:
Δεν μπορώ.
αυτό σημαίνει κυρίως:
Το Σάββατο δεν θα σε βοηθήσω με αυτό.
Δεν χρειάζεται να σημαίνει:
Δεν είσαι σημαντικός για μένα.
Δεν θέλω ποτέ να σε βοηθήσω.
Δεν με νοιάζει η σχέση μας.
Όπως κι όταν εσείς αρνείστε κάτι σε κάποιον, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι απορρίπτετε τον ίδιο.
Μερικές φορές έχουμε την τάση να προσδίδουμε σε μια σύντομη απάντηση πολύ μεγαλύτερη σημασία απ’ όση πραγματικά έχει.
Η απογοήτευση είναι εντάξει
Το να αποδέχεστε την απόρριψη δεν σημαίνει ότι δεν επιτρέπεται να σας επηρεάσει.
Καλείτε έναν άνθρωπο που ανυπομονούσατε να δείτε:
Δεν θέλεις να έρθεις το Σαββατοκύριακο;
Και εκείνος απαντά:
Όχι αυτή τη φορά.
Μπορεί να στενοχωρηθείτε.
Μπορεί να απογοητευτείτε.
Μπορεί ακόμη και να πείτε:
Κρίμα, ανυπομονούσα να σε δω.
Αυτό δεν είναι ακόμη πίεση.
Η διαφορά προκύπτει από το τι θα κάνετε στη συνέχεια με την απογοήτευσή σας.
Μπορείτε να την αντέξετε.
Ή μπορείτε να προσπαθήσετε να τη μεταφέρετε στον άλλον:
Καλά, φυσικά. Για όλα τα άλλα έχεις χρόνο.
Η πρώτη επιλογή εκφράζει ένα συναίσθημα.
Η δεύτερη δημιουργεί ενοχές.
Το «γιατί όχι;» μπορεί να είναι ερώτηση ή πίεση
Το να ρωτήσετε τον λόγο της απόρριψης δεν είναι αυτομάτως κακό.
Δεν μπορώ σήμερα.
Είναι όλα εντάξει;
Αυτό μπορεί να είναι απλό ενδιαφέρον.
Το πρόβλημα προκύπτει όταν η ερώτηση «γιατί;» γίνεται τρόπος να αναζητήσουμε μια αδυναμία στην απόφαση του άλλου.
Δεν μπορώ, έχω πολλή δουλειά.
Δεν μπορείς να την τελειώσεις αύριο;
Αύριο έχω κι άλλα πράγματα.
Τότε έλα έστω για μία ώρα.
Πραγματικά δεν μπορώ.
Μα γιατί;
Εκείνη τη στιγμή δεν προσπαθούμε πια να μάθουμε τον λόγο.
Προσπαθούμε να τον αντικρούσουμε.
Ο άλλος μπορεί τότε να αισθανθεί ότι το «όχι» του ισχύει μόνο αν παρουσιάσει μια αρκετά καλή εξήγηση.
Προσοχή στη διαπραγμάτευση μετά από μια ξεκάθαρη απόρριψη
Το να προτείνετε μια εναλλακτική μπορεί να είναι απολύτως εντάξει.
Δεν έχω διάθεση να βγω σήμερα.
Τι θα έλεγες για αύριο;
Αν ο άλλος πει:
Ναι, αύριο ευχαρίστως.
βρήκατε μια λύση.
Αν όμως απαντήσει:
Όχι, αυτή την εβδομάδα πραγματικά δεν θέλω να κανονίσω τίποτα.
είναι καλό να αναγνωρίσετε τη στιγμή που δεν υπάρχει πια κάτι για διαπραγμάτευση.
Το να συνεχίσετε:
Και μόνο για έναν καφέ;
Ή την Παρασκευή;
Έστω για λίγο;
μπορεί να μοιάζει με προσπάθεια να εξασφαλίσετε ένα «ναι» με άλλο τρόπο.
Μερικές φορές η πιο σεβαστική απάντηση είναι απλώς:
Εντάξει, καταλαβαίνω.
«Αν με αγαπούσες…»
Όταν μας δυσκολεύει η απόρριψη, μπορεί ασυνείδητα να χρησιμοποιήσουμε τη σχέση ως επιχείρημα.
Αν με αγαπούσες, θα ερχόσουν μαζί μου.
Εγώ θα το έκανα για σένα.
Έτσι λοιπόν, βλέπω πόσο πολύ νοιάζεσαι για μένα.
Τέτοιες φράσεις μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματικές.
Ο άλλος ίσως πράγματι υποχωρήσει.
Όμως το τελικό του «ναι» μπορεί να μην είναι ελεύθερη συναίνεση.
Μπορεί να είναι προσπάθεια να απαλλαγεί από το αίσθημα ενοχής.
Και αυτό είναι ένα σημαντικό ερώτημα:
Θέλω ο άλλος να πει ναι επειδή το θέλει - ή επειδή φοβάται τι θα σημαίνει το όχι του;
Δεν χρειάζεται κάθε «όχι» εξήγηση
Μερικές φορές η απόρριψη μας εκνευρίζει κυρίως επειδή ο λόγος μάς φαίνεται αδύναμος.
Δεν θέλω να πάω πουθενά σήμερα.
Ίσως σκεφτείτε:
Αυτό δεν είναι λόγος.
Όμως ο άλλος δεν χρειάζεται να έχει έναν αντικειμενικά σοβαρό λόγο για να μη θέλει κάτι.
Αυτό δεν σημαίνει ότι μέσα σε μια σχέση δεν πρέπει ποτέ να μιλάμε για τις ανάγκες μας ή να αναζητούμε συμβιβασμό.
Υπάρχει όμως διαφορά ανάμεσα στο:
Με στενοχωρεί που τελευταία περνάμε τόσο λίγο χρόνο μαζί. Μπορούμε να δούμε πότε θα μπορούσαμε να συναντηθούμε;
και στο:
Αυτός δεν είναι αρκετά καλός λόγος. Απλώς έλα.
Στην πρώτη φράση μιλάτε για τη δική σας ανάγκη.
Στη δεύτερη αποφασίζετε αν ο άλλος έχει δικαίωμα να αρνηθεί.
Μερικές φορές χρειάζεται πράγματι να ξεκαθαρίσετε μια απόρριψη
Δεν είναι κάθε «όχι» μια μεμονωμένη ασήμαντη υπόθεση.
Αν ο σύντροφος απορρίπτει επανειλημμένα τον κοινό χρόνο, ένας συνάδελφος αρνείται εδώ και καιρό να συνεργαστεί ή κάποιος απορρίπτει διαρκώς κάτι που είναι σημαντικό για εσάς στη σχέση, έχει νόημα να μιλήσετε γι’ αυτό.
Αλλά όχι με τον τρόπο:
Γιατί μου λες συνέχεια όχι;
Μπορείτε να πείτε:
Έχω παρατηρήσει ότι τελευταία απορρίπτεις τις περισσότερες προτάσεις για να περάσουμε χρόνο μαζί. Αρχίζει να με στενοχωρεί και θα ήθελα να καταλάβω τι συμβαίνει.
Εδώ δεν ασχολείστε πλέον με μία συγκεκριμένη απόρριψη.
Μιλάτε για ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο και τον αντίκτυπό του πάνω σας.
Αυτό είναι ένα απολύτως θεμιτό θέμα συζήτησης.
Μην αντιπαρατίθεστε με το όριο του άλλου
Μερικές φορές το «όχι» δεν είναι απλώς απόρριψη μιας πρόσκλησης ή ενός αιτήματος.
Είναι ένα όριο.
Δεν θέλω να έρχεσαι χωρίς να με ενημερώνεις.
Τώρα χρειάζομαι να μείνω μόνος.
Δεν θέλω να μιλήσω γι’ αυτό το θέμα μπροστά στους άλλους.
Μπορούμε να αντιδράσουμε:
Μα δεν το εννοούσα έτσι.
Μα είμαστε οικογένεια.
Δεν έχεις λόγο να το βλέπεις έτσι.
Όμως η εξήγηση της πρόθεσής μας δεν ακυρώνει αυτόματα το όριο.
Μπορείτε, για παράδειγμα, να πείτε:
Εντάξει. Καταλαβαίνω ότι θέλεις να σε ενημερώνω πριν έρθω.
Αν χρειάζεται να ξεκαθαρίσετε την πρακτική πλευρά:
Αρκεί να στείλω μήνυμα από πριν ή θέλεις πάντα να περιμένω την επιβεβαίωσή σου;
Αυτό είναι κάτι διαφορετικό από το να αμφισβητείτε αν ο άλλος έχει überhaupt δικαίωμα να θέτει αυτό το όριο.
Η απόρριψη μπορεί να ανοίξει χώρο για τις δικές σας αποφάσεις
Το να σέβεστε το «όχι» κάποιου δεν σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταλείψετε τη δική σας ανάγκη.
Ο σύντροφος, για παράδειγμα, λέει:
Δεν θέλω να περάσω τα Χριστούγεννα με την οικογένειά σου.
Έχει το δικαίωμα να το αρνηθεί.
Εσείς ταυτόχρονα μπορείτε να πείτε:
Για μένα είναι σημαντικό να είμαι εκεί για ένα μέρος των Χριστουγέννων. Ας αναζητήσουμε λοιπόν μια λύση που θα λειτουργεί και για τους δυο μας.
Δεν χρειάζεται να κάνετε τον άλλον να αλλάξει το «όχι» του.
Μπορείτε να αρχίσετε να σκέφτεστε:
Τι μπορώ να κάνω εγώ;
Υπάρχει κάποια άλλη δυνατότητα;
Είναι αυτή η ανάγκη τόσο σημαντική για μένα, ώστε να χρειαστεί να πάρω τη δική μου απόφαση με βάση αυτήν;
Ο σεβασμός των ορίων δεν σημαίνει ότι όλες οι διαφορές θα εξαφανιστούν.
Μερικές φορές, αντίθετα, τις αποκαλύπτει.
Προσοχή στην τιμωρητική απομάκρυνση
Όταν δεν παίρνουμε αυτό που θέλαμε, μπορεί να αντιδράσουμε:
Καλά.
Και μετά να σταματήσουμε να επικοινωνούμε.
Να γίνουμε επιδεικτικά ψυχροί.
Να απορρίψουμε τον άλλον με την πρώτη ευκαιρία.
Ή να περιμένουμε μέχρι να καταλάβει ότι μας «απογοήτευσε».
Είναι εντάξει να χρειάζεστε λίγο χρόνο για να επεξεργαστείτε την απογοήτευσή σας.
Μπορείτε να πείτε:
Με στενοχωρεί και χρειάζομαι λίγο χρόνο μόνος μου.
Αυτό είναι κάτι διαφορετικό από το να χρησιμοποιείτε την απόσταση ως τιμωρία:
Αφού δεν θέλεις εσύ, τότε κι εγώ δεν θα ξανακάνω τίποτα μαζί σου.
Ο στόχος δεν είναι να προσποιηθείτε ότι η απόρριψη δεν σας πλήγωσε.
Ο στόχος είναι να μη χρησιμοποιείτε τη δική σας πληγή για να κάνετε τον άλλον να αλλάξει απόφαση.
Μην προσπαθείτε αμέσως να βρείτε τι πάει στραβά με εσάς
Κάποιος απορρίπτει ένα ραντεβού.
Δεν ανταποκρίνεται στα συναισθήματά σας.
Δεν θέλει να συνεχίσει τη σχέση.
Και στο μυαλό σας εμφανίζεται:
Τι πάει στραβά με μένα;
Ορισμένες απορρίψεις φυσικά μπορεί να πονάνε πολύ περισσότερο από ένα συνηθισμένο «δεν μπορώ σήμερα».
Αλλά ούτε τότε η απόφαση ενός ανθρώπου αποτελεί αντικειμενική ετυμηγορία για την αξία σας.
Μπορεί να σημαίνει:
Δεν θέλω αυτή τη σχέση.
Δεν χρειάζεται να σημαίνει:
Δεν είσαι άνθρωπος με τον οποίο μπορεί κανείς να έχει μια καλή σχέση.
Μπορεί να σημαίνει:
Δεν θέλω αυτή τη δουλειά ή αυτή τη συνεργασία.
Δεν χρειάζεται να σημαίνει:
Είσαι ανίκανος.
Είναι καλό να διακρίνουμε ανάμεσα σε αυτό που ο άλλος πράγματι απέρριψε και σε αυτό που προσθέσαμε εμείς οι ίδιοι.
Πώς μπορεί να ακούγεται η υγιής αποδοχή του «όχι»
Δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκη.
Εντάξει, καταλαβαίνω.
Κρίμα, αλλά το σέβομαι.
Με στενοχωρεί, γιατί ανυπομονούσα να σε δω. Μπορούμε να βρούμε άλλη ημερομηνία;
Εντάξει. Ευχαριστώ που μου το είπες ξεκάθαρα.
Καταλαβαίνω. Αν κάποια στιγμή θελήσεις, πες μου.
Μερικές φορές είναι κατάλληλο να προτείνετε μια εναλλακτική.
Άλλες φορές είναι καλύτερο απλώς να αποδεχτείτε την απόρριψη και να αφήσετε το επόμενο βήμα στον άλλον.
Μία απλή ερώτηση ελέγχου
Όταν λαμβάνετε ένα «όχι» και θέλετε να συνεχίσετε, δοκιμάστε να ρωτήσετε τον εαυτό σας:
Προσπαθώ τώρα να κατανοήσω την κατάσταση ή συνεχίζω να προσπαθώ να αλλάξω την απάντηση σε ναι;
Αυτό συχνά βοηθά να αποκαλυφθεί η διαφορά ανάμεσα στην υγιή διευκρίνιση και την πίεση.
Μπορείτε να ρωτήσετε μία φορά.
Μπορείτε να εκφράσετε την απογοήτευσή σας.
Μπορείτε να προτείνετε μια άλλη δυνατότητα.
Αλλά αν ο άλλος επαναλάβει ξεκάθαρα την απόφασή του, είναι ώρα να τη σεβαστείτε.
Το να αποδέχεστε το «όχι» δεν σημαίνει ότι πρέπει να σας αρέσει
Ίσως η απάντηση σας απογοητεύσει.
Ίσως διαφωνείτε μαζί της.
Ίσως εξαιτίας της χρειαστεί να αλλάξετε τα δικά σας σχέδια.
Και μερικές φορές θα διαπιστώσετε ότι η διαφορά ανάμεσα στις ανάγκες σας είναι βαθύτερη απ’ όσο περιμένατε.
Η αποδοχή της απόρριψης δεν σημαίνει:
Είμαι ευχαριστημένος με αυτό.
Σημαίνει:
Ακούω την απόφασή σου και δεν θα σε αναγκάσω να την αλλάξεις.
Έπειτα μπορείτε να αποφασίσετε τι θα κάνετε εσείς.
Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στον σεβασμό του άλλου ανθρώπου και την εγκατάλειψη των δικών σας αναγκών.
Το δυσκολότερο είναι συνήθως η δεύτερη φράση
Το να αποδεχτείτε το πρώτο:
Δεν θέλω σήμερα.
μπορεί να είναι εύκολο.
Δυσκολότερο είναι όταν πραγματικά ανυπομονούσατε.
Ή όταν περνάει από το μυαλό σας:
Αν νοιαζόταν για μένα, θα συμφωνούσε.
Και ακριβώς εκεί μπορεί να αρχίσουν η προσπάθεια να τον πείσετε, η δημιουργία ενοχών ή η τιμωρητική απομάκρυνση.
Στο Duovio μπορείτε να εξασκηθείτε με ασφάλεια σε μια παρόμοια κατάσταση. Ένα εικονικό άτομο θα απορρίψει το αίτημά σας κι εσείς θα απαντήσετε με δικά σας λόγια. Μπορείτε να δοκιμάσετε πώς να εκφράσετε την απογοήτευσή σας, να κάνετε μια ουσιαστική ερώτηση ή να προτείνετε μια άλλη δυνατότητα - και ταυτόχρονα να σέβεστε την τελική απόφαση της άλλης πλευράς.