Συχνά ξεκινά αρκετά ανεπαίσθητα.
Με ενόχλησε που δεν με ενημέρωσες.
Ο άλλος απαντά:
Μα σου το είπα.
Όχι, δεν μου το είπες.
Τότε μάλλον δεν άκουγες.
Α, δηλαδή πάλι εγώ φταίω;
Λίγα λεπτά αργότερα δεν μιλάτε πλέον για αυτό που αρχικά συνέβη.
Μιλάτε πιο δυνατά. Προστίθενται παλιά παράπονα. Κάθε επόμενη φράση προκαλεί νέα άμυνα ή επίθεση.
Και ξαφνικά είναι πολύ πιο δύσκολο να σταματήσει η συζήτηση.
Η κλιμάκωση συνήθως δεν αρχίζει με φωνές
Ένας έντονος καβγάς δεν προκύπτει πάντα από μία μεγάλη έκρηξη.
Συχνά αποτελείται από μικρά βήματα:
- μιλάμε πιο γρήγορα,
- αρχίζουμε να διακόπτουμε τον άλλον,
- σταματάμε να ρωτάμε και αρχίζουμε να αποδεικνύουμε,
- χρησιμοποιούμε τις λέξεις «πάντα» και «ποτέ»,
- προσθέτουμε σαρκασμό,
- αρχίζουμε να θυμίζουμε παλιά προβλήματα,
- αντιδρούμε στον τόνο αντί για το περιεχόμενο,
- προσπαθούμε να έχουμε την τελευταία λέξη.
Όσο νωρίτερα παρατηρήσουμε αυτή την αλλαγή, τόσο ευκολότερα μπορούμε να αλλάξουμε την κατεύθυνση της συζήτησης.
Δεν χρειάζεται να περιμένουμε μέχρι να αρχίσει κάποιος να φωνάζει.
Πρώτα παρατηρήστε ότι δεν αντιμετωπίζετε πλέον το πρόβλημα
Ένα από τα καλύτερα σημάδια κλιμάκωσης είναι η στιγμή κατά την οποία το αρχικό θέμα αρχίζει να διαλύεται.
Μπορεί, για παράδειγμα, να ξεκινήσατε με την ερώτηση:
Γιατί άλλαξες το σχέδιό μας χωρίς να το συζητήσουμε;
Και λίγο αργότερα να συζητάτε:
Εσύ έτσι κι αλλιώς δεν με ακούς ποτέ.
Κι εσύ πάλι τα παίρνεις όλα προσωπικά.
Αυτό το λες κάθε φορά.
Εκείνη τη στιγμή μπορεί να βοηθήσει να σταματήσετε τη συζήτηση και να ονομάσετε αυτό που συμβαίνει:
Έχω την αίσθηση ότι τώρα καταλήγουμε εντελώς αλλού.
Ή:
Αρχίζουμε να μαλώνουμε για πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Ας επιστρέψουμε σε αυτό που συζητούσαμε αρχικά.
Μια τέτοια φράση από μόνη της δεν θα λύσει το πρόβλημα.
Μπορεί όμως να αποτρέψει την περαιτέρω διεύρυνση της σύγκρουσης.
Μην προσπαθείτε να κερδίσετε κάθε φράση
Σε μια έντονη συζήτηση δημιουργείται έντονη ανάγκη να απαντήσουμε σε όλα.
Αυτό δεν είναι αλήθεια.
Εσύ όμως το ξεκίνησες.
Και την προηγούμενη φορά;
Αυτό ήταν εντελώς διαφορετικό.
Κάθε φράση γίνεται μια μικρή διαμάχη που θέλουμε να κερδίσουμε.
Όσο περισσότερες τέτοιες διαμάχες ανοίγουμε, τόσο μικρότερη είναι η πιθανότητα να λύσουμε το αρχικό πρόβλημα.
Μερικές φορές μπορείτε να κάνετε στον εαυτό σας μια απλή ερώτηση:
Πρέπει πραγματικά να απαντήσω σε αυτή τη φράση;
Αν ο άλλος πει:
Εσύ απλώς πρέπει πάντα να έχεις δίκιο.
δεν χρειάζεται να αρχίσετε να αποδεικνύετε:
Αυτό δεν είναι αλήθεια, την περασμένη εβδομάδα παραδέχτηκα ότι…
Μπορείτε να επιστρέψετε στο θέμα:
Δεν θέλω τώρα να συζητήσουμε ποιος από τους δυο μας χρειάζεται πάντα να έχει δίκιο. Θέλω να λύσουμε τι θα κάνουμε με το σημερινό σχέδιο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι αγνοείτε τον άλλον.
Είναι μια προσπάθεια να διατηρήσετε τη συζήτηση διαχειρίσιμη.
Επιβραδύνετε τη δική σας αντίδραση
Όταν αυξάνεται η ένταση, συχνά προσπαθούμε να αντιδράσουμε πιο γρήγορα. Και ακριβώς έτσι μπορεί να επιταχύνουμε ακόμη περισσότερο τη σύγκρουση.
Μερικές φορές βοηθά μια εντελώς απλή αλλαγή: να μην απαντήσετε αμέσως.
Δώστε στον εαυτό σας δύο ή τρία δευτερόλεπτα. Πάρτε μια ανάσα. Κάντε μια ερώτηση αντί για αντεπιχείρημα.
Τι σε ενόχλησε περισσότερο σε αυτό;
Ή συνοψίστε αυτό που ακούσατε:
Δηλαδή σε εξόργισε κυρίως ότι έμαθες για την αλλαγή την τελευταία στιγμή.
Έτσι επιβραδύνεται ο ρυθμός της συζήτησης.
Και όταν επιβραδύνει ο ένας, μερικές φορές επιβραδύνει σταδιακά και ο άλλος.
Ονομάστε την ένταση χωρίς κατηγορίες
Μπορείτε να πείτε:
Έχω την αίσθηση ότι αυτό αρχίζει να κλιμακώνεται μεταξύ μας.
Αυτό είναι διαφορετικό από το:
Πάλι κάνεις σκηνή.
Η πρώτη φράση περιγράφει την κατάσταση.
Η δεύτερη αξιολογεί τον άλλον.
Παρομοίως:
Και οι δύο μιλάμε τώρα αρκετά απότομα.
μπορεί να είναι πιο χρήσιμο από το:
Σταμάτα να μου γαβγίζεις.
Ο σκοπός δεν είναι να προσδιοριστεί ο υπαίτιος της κλιμάκωσης.
Ο σκοπός είναι να επισημανθεί ότι ο τρόπος της συζήτησης αρχίζει να εμποδίζει την επίλυσή της.
Μην προσπαθείτε να ηρεμήσετε τον άλλον πάση θυσία
Φράσεις όπως:
Ηρέμησε.
Μην κάνεις υστερίες.
Δεν έχεις λόγο να είσαι τόσο θυμωμένος.
συνήθως δεν μειώνουν την ένταση.
Συχνά έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα.
Ο άλλος μπορεί να ακούσει:
«Τα συναισθήματά σου δεν δικαιολογούνται.»
Πολύ πιο χρήσιμο μπορεί να είναι:
Βλέπω ότι αυτό σε εξόργισε πολύ.
Ή:
Είναι φανερό ότι αυτό είναι σημαντικό για σένα.
Έτσι δεν χρειάζεται να συμφωνείτε με τον τρόπο που συμπεριφέρεται ο άλλος.
Απλώς αναγνωρίζετε ότι στη συζήτηση υπάρχει ένα έντονο συναίσθημα.
Διακρίνετε το συναίσθημα από τον τρόπο επικοινωνίας
Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει το δικαίωμα να είναι θυμωμένος.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι εντάξει να προσβάλλει, να φωνάζει ή να απειλεί.
Μπορείτε λοιπόν να πείτε ταυτόχρονα:
Καταλαβαίνω ότι είσαι θυμωμένος.
και:
Δεν θέλω όμως να συνεχίσουμε αν φωνάζουμε ο ένας στον άλλον.
Αυτή είναι μια σημαντική διάκριση.
Δεν προσπαθείτε να απαγορεύσετε στον άλλον το συναίσθημά του.
Θέτετε ένα όριο στον τρόπο με τον οποίο θα μιλάτε μεταξύ σας.
Πότε να κάνετε ένα διάλειμμα
Μερικές φορές η επιβράδυνση από μόνη της δεν αρκεί.
Αν αισθάνεστε ότι:
- επαναλαμβάνετε συνεχώς τα ίδια επιχειρήματα,
- δεν ακούτε πλέον τον άλλον,
- θέλετε να πείτε κάτι που θα πληγώσει,
- είστε υπερβολικά αναστατωμένοι για να μιλήσετε αντικειμενικά,
- η συζήτηση επιστρέφει συνεχώς στις επιθέσεις,
ίσως είναι καλύτερο να κάνετε ένα διάλειμμα.
Για παράδειγμα:
Τώρα δεν προχωράμε πουθενά. Χρειάζομαι λίγο χρόνο για να ηρεμήσω. Μπορούμε να επιστρέψουμε σε αυτό σε μισή ώρα;
Ή:
Δεν θέλω να πω κάτι για το οποίο μετά θα μετανιώσω. Να κάνουμε ένα διάλειμμα είκοσι λεπτών και να το ξαναδοκιμάσουμε;
Το διάλειμμα δεν αποτελεί αποτυχία της επικοινωνίας.
Μερικές φορές είναι ακριβώς αυτό που επιτρέπει στην επικοινωνία να συνεχιστεί.
Το διάλειμμα χρειάζεται επιστροφή
Υπάρχει όμως διαφορά ανάμεσα στο διάλειμμα και στη φυγή.
Δεν πρόκειται να σου μιλήσω.
μπορεί να εκληφθεί ως απόρριψη ολόκληρου του θέματος.
Μια διαφορετική διατύπωση είναι:
Τώρα δεν μπορώ να το διαχειριστώ σωστά. Θα επιστρέψω σε αυτό στις οκτώ.
Μια συγκεκριμένη επιστροφή δίνει στον άλλον την ασφάλεια ότι το θέμα δεν εξαφανίστηκε.
Αντί για:
Άσε με ήσυχο.
μπορείτε να πείτε:
Χρειάζομαι τώρα μισή ώρα μόνος. Μετά θα έρθω σε σένα και θα το ολοκληρώσουμε.
Αυτή είναι συχνά μια ουσιαστική διαφορά.
Το διάλειμμα δεν πρέπει να είναι τιμωρία
Η διακοπή της συζήτησης δεν είναι υγιής όταν χρησιμεύει για να τιμωρήσει τον άλλον.
Για παράδειγμα:
Αφού μου μιλάς έτσι, δεν θα σου μιλήσω για μια εβδομάδα.
Αυτό πλέον δεν είναι προσπάθεια να ηρεμήσει η κατάσταση.
Είναι μια μορφή πίεσης.
Το διάλειμμα πρέπει να έχει ως σκοπό:
να μειώσει την ένταση και να επιτρέψει την επιστροφή στη συζήτηση.
Όχι να δημιουργήσει αβεβαιότητα ή να εξαναγκάσει τον άλλον να αλλάξει συμπεριφορά.
Τι γίνεται αν ο άλλος δεν θέλει διάλειμμα
Μπορείτε να πείτε:
Πρέπει να το λύσουμε αμέσως.
Μερικές φορές πράγματι υπάρχουν καταστάσεις που δεν αντέχουν αναβολή.
Στις περισσότερες συνηθισμένες συγκρούσεις, όμως, ένα σύντομο διάλειμμα μπορεί να είναι καλύτερο από άλλη μισή ώρα κλιμάκωσης.
Αν το χρειάζεστε πραγματικά, μπορείτε να πείτε:
Καταλαβαίνω ότι θέλεις να το λύσουμε τώρα. Εγώ όμως αυτή τη στιγμή δεν μπορώ να συνεχίσω εποικοδομητικά. Θα επιστρέψω σε αυτό σε είκοσι λεπτά.
Δεν χρειάζεται να εξασφαλίσετε τη συγκατάθεση του άλλου για το ότι χρειάζεστε να αποχωρήσετε για λίγο από τη συζήτηση.
Είναι όμως δίκαιο να πείτε ξεκάθαρα πότε και πώς θα συνεχίσετε.
Μην επιστρέψετε από το διάλειμμα κατευθείαν στην επίθεση
Το διάλειμμα από μόνο του δεν αρκεί, αν επιστρέψετε και η πρώτη σας φράση είναι:
Λοιπόν, κατάλαβες επιτέλους ότι τα κατέστρεψες όλα;
Η επιστροφή μπορεί να είναι πολύ πιο απλή:
Ας το πάρουμε από την αρχή. Θέλω να καταλάβω τι σε ενόχλησε.
Ή:
Νομίζω ότι προηγουμένως μπήκαμε και οι δύο σε άμυνα. Ας επιστρέψουμε σε αυτό που χρειάζεται να λύσουμε.
Ο στόχος του διαλείμματος δεν είναι να προετοιμάσετε καλύτερα επιχειρήματα.
Ο στόχος είναι να επιστρέψετε με μεγαλύτερη ικανότητα να ακούσετε.
Εστιάστε στο επόμενο βήμα
Όταν η σύγκρουση έχει κλιμακωθεί, μπορεί να είναι χρήσιμο να σταματήσετε να συζητάτε ολόκληρη τη σχέση και να βρείτε μόνο ένα συγκεκριμένο βήμα.
Για παράδειγμα, αντί για:
Τελικά, τι θα γίνει μεταξύ μας;
δοκιμάστε:
Τι μπορούμε να κάνουμε την επόμενη φορά ώστε να μην αλλάξει το σχέδιο χωρίς συνεννόηση;
Αντί για:
Απλώς δεν με σέβεσαι καθόλου.
δοκιμάστε:
Μπορούμε να συμφωνήσουμε ότι, αν αλλάξει το σχέδιο, θα ενημερώνουμε αμέσως ο ένας τον άλλον;
Όσο πιο συγκεκριμένο είναι το επόμενο βήμα, τόσο λιγότερος χώρος μένει για έναν ακόμη γύρο αλληλοκατηγοριών.
Μερικές φορές η σύγκρουση δεν μπορεί να ηρεμήσει από τη μία πλευρά
Μπορείτε να επιβραδύνετε.
Να μιλήσετε ήρεμα.
Να μην ανταποδώσετε την επίθεση.
Να προτείνετε ένα διάλειμμα.
Και παρ’ όλα αυτά ο άλλος να συνεχίζει τις προσβολές ή την πίεση.
Τότε ο στόχος σας δεν χρειάζεται πλέον να είναι να «διορθώσετε» τη σύγκρουση.
Μπορεί να είναι πιο υγιές να τερματίσετε τη συζήτηση:
Είμαι πρόθυμος να επιστρέψω σε αυτό, αλλά όχι με αυτόν τον τρόπο.
Ή:
Τώρα σταματώ. Όταν θα μπορούμε να μιλήσουμε χωρίς προσβολές, μπορούμε να συνεχίσουμε.
Η καλή επικοινωνία δεν σημαίνει ότι μπορείτε να ηρεμήσετε κάθε σύγκρουση.
Μερικές φορές σημαίνει να αναγνωρίσετε ότι αυτή τη στιγμή δεν είναι πλέον δυνατή μια εποικοδομητική συζήτηση.
Τι να πείτε όταν αισθάνεστε ότι ο καβγάς κλιμακώνεται
Μπορούν να βοηθήσουν σύντομες φράσεις:
Έχω την αίσθηση ότι τώρα γυρίζουμε γύρω από τα ίδια.
Ας επιστρέψουμε σε ένα συγκεκριμένο πράγμα.
Μιλάμε και οι δύο αρκετά απότομα τώρα. Ας επιβραδύνουμε.
Δεν θέλω να γίνει διαγωνισμός για το ποιος φταίει περισσότερο.
Χρειάζομαι ένα σύντομο διάλειμμα. Θα επιστρέψω σε αυτό σε είκοσι λεπτά.
Θέλω να το λύσουμε, αλλά όχι με αυτόν τον τρόπο.
Δεν πρόκειται για μαγικές φράσεις.
Αν τις πούμε με επιθετικό τόνο, από μόνες τους δεν θα σώσουν τη σύγκρουση.
Σημαντική είναι η πρόθεση:
να σταματήσει η περαιτέρω επιτάχυνση της συζήτησης και να δημιουργηθεί χώρος στον οποίο μπορούμε να ξανασκεφτούμε.
Ο στόχος δεν είναι να μη μαλώσετε ποτέ
Οι διαφωνίες είναι ένα συνηθισμένο μέρος των σχέσεων, της οικογένειας και της εργασίας.
Ο στόχος της υγιούς επικοινωνίας δεν είναι μια κατάσταση όπου όλοι συμφωνούν συνεχώς και κανείς δεν θυμώνει ποτέ.
Πιο σημαντικό είναι τι θα κάνουμε τη στιγμή που η ένταση αρχίζει να αυξάνεται.
Αν θα προσθέσουμε άλλη μία επίθεση.
Αν θα αρχίσουμε να αποδεικνύουμε την αλήθεια μας πάση θυσία.
Ή αν θα μπορέσουμε να πούμε:
Τώρα δεν προχωράμε πουθενά. Ας το επιβραδύνουμε.
Μερικές φορές αυτή ακριβώς η φράση αποτρέπει το να μετατραπεί ένα επιλύσιμο πρόβλημα σε μια πολύ μεγαλύτερη σύγκρουση.
Είναι δυσκολότερο να σταματήσετε την κλιμάκωση όταν βρίσκεστε μέσα στη σύγκρουση
Διαβάζοντας το άρθρο, μπορεί να φαίνεται εύκολο να πείτε:
Ας κάνουμε ένα διάλειμμα και ας επιστρέψουμε σε αυτό σε μισή ώρα.
Στην πραγματική διαμάχη, όμως, ο άλλος μπορεί να απαντήσει:
Φυσικά. Πάλι το βάζεις στα πόδια όταν δεν έχεις τι να πεις.
Και ακριβώς τότε είναι δύσκολο να μην αρχίσετε ξανά να εξηγείτε, να αμύνεστε ή να αντεπιτίθεστε.
Στο Duovio μπορείτε να δοκιμάσετε μια παρόμοια συζήτηση σε προσομοίωση. Ένας εικονικός άνθρωπος αντιδρά σε αυτό που πραγματικά θα πείτε και η ένταση μπορεί, ανάλογα με την επικοινωνία σας, να αυξάνεται, να παραμένει ίδια ή να μειώνεται.
Έτσι μπορείτε να εξασκηθείτε στο πώς να επιβραδύνετε μια έντονη συζήτηση, πότε να προτείνετε ένα διάλειμμα και πώς να θέσετε τις προϋποθέσεις για μια ασφαλή επιστροφή στο θέμα.