Θα ήθελα να μείνουμε στο σπίτι το Σαββατοκύριακο.
Κι εγώ θα ήθελα να πάω στους γονείς μου.
Άρα, πάλι θα γίνει το δικό σου.
Και τι να κάνω; Θέλω να πάω.
Μια τέτοια συζήτηση μπορεί πολύ γρήγορα να αρχίσει να μοιάζει με διαγωνισμό.
Ή θα κερδίσει ο ένας - ή ο άλλος.
Και τότε φανταζόμαστε τον συμβιβασμό ως κάτι ενδιάμεσο:
Τότε θα πάμε μόνο για μισή μέρα και θα είμαστε και οι δύο λίγο δυσαρεστημένοι.
Μερικές φορές μια τέτοια λύση είναι πράγματι η καλύτερη.
Συχνά όμως υπάρχει καλύτερος τρόπος.
Πρώτα να διαπιστώσουμε τι χρειάζεται πραγματικά ο καθένας μας.
Το αίτημα δεν είναι το ίδιο με την ανάγκη
Λέτε:
Θέλω να μείνουμε στο σπίτι το Σάββατο.
Αυτή είναι μια συγκεκριμένη πρόταση.
Πίσω της όμως μπορεί να υπάρχει η ανάγκη:
- να ξεκουραστώ,
- να έχω λίγη ησυχία,
- να περάσουμε χρόνο μαζί,
- να μην χρειαστεί να ταξιδέψω ξανά.
Ο άλλος λέει:
Εγώ θέλω να πάω στους γονείς μου.
Πίσω από το αίτημά του μπορεί να υπάρχει:
- να διατηρεί επαφή με την οικογένειά του,
- να τηρήσει μια υπόσχεση,
- να βοηθήσει κάποιον,
- ή απλώς η ανάγκη να είναι με ανθρώπους που έχει πολύ καιρό να δει.
Όσο μιλάμε μόνο για:
στο σπίτι
σε αντίθεση με:
στους γονείς,
η κατάσταση μοιάζει σαν να έχει δύο ασυμβίβαστες επιλογές.
Μόλις κατανοήσουμε τις ανάγκες πίσω από αυτές, μπορεί να προκύψουν πολύ περισσότερες εναλλακτικές.
Πριν προτείνετε μια λύση, μάθετε τι είναι σημαντικό για τον άλλον
Στις συγκρούσεις συχνά προτείνουμε συμβιβασμό υπερβολικά γρήγορα:
Τότε θα πάμε για δύο ώρες.
Ο άλλος:
Δεν αξίζει τον κόπο.
Και βρισκόμαστε ξανά στην αρχή.
Αντί γι’ αυτό, μπορεί να βοηθήσει η ερώτηση:
Τι είναι το πιο σημαντικό για σένα σε αυτή την επίσκεψη;
Ίσως ανακαλύψετε:
Υποσχέθηκα στη μητέρα μου ότι θα τη βοηθήσω με κάτι.
Αυτό είναι ήδη διαφορετικό πρόβλημα από το:
«Πρέπει να περάσουμε όλο το Σαββατοκύριακο στους γονείς μου.»
Και η λύση μπορεί να είναι εντελώς διαφορετική.
Εκφράστε ξεκάθαρα και τη δική σας ανάγκη
Η προσπάθεια για συμβιβασμό μερικές φορές μετατρέπεται σε μονόπλευρη προσαρμογή.
Εντάξει, τότε θα πάμε.
Εξωτερικά, το πρόβλημα έχει λυθεί.
Μέσα σας όμως μπορεί να αισθάνεστε:
Πάλι υποχώρησα.
Και αργότερα μπορεί να εμφανιστεί:
Εγώ κάνω συνέχεια μόνο ό,τι θέλεις εσύ.
Γι’ αυτό είναι σημαντικό να εκφράσετε και τη δική σας ανάγκη:
Θέλω να βρούμε μια λύση, αλλά πραγματικά χρειάζομαι ένα μέρος του Σαββατοκύριακου χωρίς πρόγραμμα. Τις τελευταίες εβδομάδες είμαι πολύ κουρασμένος.
Έτσι δεν δίνετε τελεσίγραφο στον άλλον.
Απλώς φέρνετε στη συζήτηση κάτι που πρέπει να έχει την ίδια βαρύτητα κατά την αναζήτηση της λύσης.
Ο συμβιβασμός δεν είναι αυτόματα μισός-μισός
Φανταστείτε ότι ο ένας θέλει ανοιχτό παράθυρο και ο άλλος κλειστό.
Συμβιβασμός:
Τότε ας το αφήσουμε μισάνοιχτο.
μπορεί να λειτουργήσει.
Όμως στις πιο σύνθετες ανάγκες, το μαθηματικό μοίρασμα συχνά δεν αρκεί.
Για παράδειγμα:
Εγώ χρειάζομαι ησυχία το βράδυ.
Εγώ χρειάζομαι να δουλέψω και να κάνω αρκετά τηλεφωνήματα.
Η λύση δεν χρειάζεται να είναι:
θα προσπαθήσουμε και οι δύο να μιλάμε λίγο πιο σιγά.
Μπορεί να είναι:
Εσύ θα δουλεύεις στο γραφείο και εγώ θα είμαι στο σαλόνι.
Και οι δύο πήραν ένα μεγάλο μέρος από αυτό που πραγματικά χρειάζονταν.
Αυτό είναι συχνά καλύτερο από ένα μηχανικό «κάτι ενδιάμεσο».
Αναζητήστε περισσότερες από μία επιλογές
Όταν εμφανίζεται η πρώτη πρόταση, έχουμε την τάση να αρχίζουμε αμέσως να διαφωνούμε γι’ αυτήν.
Τι θα έλεγες να πάμε το Σάββατο;
Όχι.
Και έτσι η συζήτηση τελειώνει.
Μπορεί να βοηθήσει να δημιουργήσετε αρκετές εναλλακτικές χωρίς να χρειάζεται να τις αξιολογήσετε αμέσως.
Για παράδειγμα:
Μπορούμε να πάμε μόνο το Σάββατο το πρωί.
Αυτή τη φορά μπορείς να πας μόνος σου.
Μπορούμε να μεταφέρουμε την επίσκεψη για την επόμενη εβδομάδα.
Μπορούμε να πάμε την Κυριακή και να κρατήσουμε το Σάββατο ελεύθερο.
Ξαφνικά δεν έχετε δύο επιλογές:
τη δική μου και τη δική σου.
Έχετε αρκετές κοινές επιλογές, ανάμεσα στις οποίες μπορείτε να διαλέξετε.
Ρωτήστε τι είναι απαραίτητο και τι μπορεί να αλλάξει
Δεν είναι κάθε μέρος του αιτήματός μας εξίσου σημαντικό.
Για παράδειγμα:
Θέλω να φύγουμε για διακοπές για δέκα ημέρες τον Ιούλιο.
Ίσως για εσάς είναι καθοριστικό:
- να φύγετε τουλάχιστον για μία εβδομάδα.
Αλλά δεν είναι καθοριστικό:
- να γίνει ακριβώς τον Ιούλιο,
- για δέκα ημέρες,
- ή σε συγκεκριμένο μέρος.
Ο άλλος μπορεί να έχει τα δικά του σταθερά και ευέλικτα σημεία.
Βοηθά να ρωτήσετε:
Τι από όλα αυτά είναι πραγματικά σημαντικό για σένα και σε τι μπορείς να υποχωρήσεις;
Και να κάνετε την ίδια ερώτηση στον εαυτό σας.
Μην μπερδεύετε τον συμβιβασμό με την παράδοση
Ο συμβιβασμός μπορεί να μοιάζει έτσι:
Εγώ χρειάζομαι το Σάββατο το πρωί για τον εαυτό μου, ενώ εσύ θέλεις να πας στους γονείς σου. Τι θα έλεγες να πας μόνος σου το πρωί και το απόγευμα να είμαστε μαζί;
Παράδοση:
Εντάξει, θα πάω, παρόλο που δεν θέλω.
Η διαφορά δεν βρίσκεται μόνο στο αποτέλεσμα.
Βρίσκεται και στο αν είχατε τη δυνατότητα να εκφράσετε την ανάγκη σας και αν αυτή υπολογίστηκε πραγματικά κατά τη λήψη της απόφασης.
Αν ο ένας άνθρωπος υποχωρεί σχεδόν πάντα μόνο και μόνο για να μην υπάρξει σύγκρουση, αυτό δεν είναι μακροπρόθεσμα υγιής συμβιβασμός.
Προσοχή στις κρυφές συναλλαγές
Ο συμβιβασμός μερικές φορές καταλήγει στο:
Εντάξει, θα το κάνω, αλλά μετά θα μου χρωστάς κάτι.
Ή:
Εγώ υποχώρησα την περασμένη εβδομάδα, οπότε τώρα πρέπει να υποχωρήσεις εσύ.
Στις σχέσεις, φυσικά, υπάρχει αμοιβαιότητα.
Αλλά αν κάθε συμφωνία αρχίσει να μετατρέπεται σε λογιστική καταγραφή των «καλών πράξεων», μπορεί να προκύψει άλλη μία σύγκρουση.
Καλύτερη ερώτηση είναι:
Είναι αυτή η συγκεκριμένη συμφωνία αποδεκτή και για τους δύο;
αντί για:
Ποιος έχει ήδη υποχωρήσει περισσότερες φορές;
Η συμφωνία πρέπει να είναι συγκεκριμένη
Μερικές φορές η σύγκρουση τελειώνει με τη φράση:
Τότε θα προσπαθήσουμε και οι δύο περισσότερο.
Ακούγεται όμορφα.
Αλλά τι ακριβώς σημαίνει αυτό;
Αν, για παράδειγμα, συζητάτε για τις δουλειές του σπιτιού:
Πρέπει να με βοηθάς περισσότερο.
είναι αόριστο.
Μια συγκεκριμένη συμφωνία μπορεί να είναι:
Εσύ θα κάνεις τα ψώνια αυτόν τον μήνα την Τρίτη και την Παρασκευή και εγώ θα αναλάβω το μαγείρεμα τις καθημερινές.
Ή:
Αν ένας από τους δύο δεν μπορεί να ολοκληρώσει την υποχρέωσή του, θα το πει στον άλλον το αργότερο μία ημέρα νωρίτερα.
Όσο πιο συγκεκριμένη είναι η συμφωνία, τόσο μικρότερη είναι η πιθανότητα να την ερμηνεύσει ο καθένας διαφορετικά.
Μια καλή συμφωνία απαντά σε μερικές απλές ερωτήσεις
Βοηθά να γνωρίζετε:
- Ποιος θα κάνει τι;
- Πότε;
- Πόσο συχνά;
- Τι γίνεται αν αυτό δεν είναι εφικτό;
- Πότε θα επανεξετάσουμε τη συμφωνία αν δεν λειτουργεί;
Για παράδειγμα:
Ας δοκιμάσουμε να εναλλάσσουμε τα Σαββατοκύριακα για έναν μήνα. Το ένα θα το προγραμματίζουμε μαζί και ο καθένας θα κανονίζει το άλλο όπως θέλει. Σε έναν μήνα θα συζητήσουμε αν μας εξυπηρετεί.
Αυτό είναι πλέον μια συμφωνία που μπορεί πραγματικά να δοκιμαστεί.
Ο συμβιβασμός μπορεί να είναι προσωρινός
Δεν χρειάζεται να βρίσκετε πάντα μια οριστική λύση.
Μερικές φορές μπορείτε να πείτε:
Δεν ξέρουμε ακόμα τι θα μας εξυπηρετήσει. Ας το δοκιμάσουμε έτσι για δύο εβδομάδες και μετά ας το αξιολογήσουμε.
Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε θέματα που επαναλαμβάνονται:
- δουλειές του σπιτιού,
- κοινός χρόνος,
- φροντίδα των παιδιών,
- εργασιακό πρόγραμμα,
- επισκέψεις,
- χρήματα.
Αντί να αναζητάτε ατελείωτα την τέλεια λύση, μπορείτε να κάνετε ένα μικρό πείραμα.
Τι γίνεται αν οι ανάγκες είναι πραγματικά ασυμβίβαστες
Δεν μπορεί κάθε διαφορά να λυθεί με μια κομψή συμφωνία.
Για παράδειγμα, ο ένας άνθρωπος θέλει παιδιά.
Ο άλλος δεν θέλει.
Αυτό δεν είναι πρόβλημα που λύνεται με:
Τότε θα κάνουμε μισό παιδί.
Ορισμένες ανάγκες και αξίες είναι απλώς ασυμβίβαστες.
Και εδώ όμως η καλή επικοινωνία βοηθά.
Όχι δημιουργώντας έναν αδύνατο συμβιβασμό.
Αλλά δείχνοντας ξεκάθαρα:
- Σε τι ακριβώς διαφέρουμε;
- Υπάρχει κάποιο μέρος που μπορεί να αλλάξει;
- Μπορούμε να ζήσουμε με αυτή τη διαφορά;
Μερικές φορές, μια ειλικρινής διαπίστωση της ασυμβατότητας είναι καλύτερη από μια ψεύτικη συμφωνία, με την οποία κανείς δεν είναι ικανοποιημένος.
Τι γίνεται αν ο άλλος θέλει μόνο τη δική του λύση
Μπορείτε να πείτε:
Εγώ χρειάζομαι να γίνει έτσι.
Και ο άλλος:
Όχι. Θα το κάνουμε όπως θέλω εγώ.
Τότε δεν πρόκειται πλέον μόνο για αναζήτηση συμβιβασμού.
Μπορείτε να επιστρέψετε στην αρχή:
Καταλαβαίνω ότι το θέλεις έτσι. Εγώ όμως δεν αισθάνομαι καλά με αυτή τη λύση. Χρειάζομαι να βρούμε μια επιλογή με την οποία θα μπορούμε να συμφωνήσουμε και οι δύο.
Αν η άλλη πλευρά δεν είναι πρόθυμη να αναγνωρίσει καμία δική σας ανάγκη, ίσως το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν μπορείτε να βρείτε έναν αρκετά καλό συμβιβασμό.
Ίσως δεν έχει προκύψει ακόμη κανένας κοινός συμβιβασμός.
Τι γίνεται αν υποχωρείτε κυρίως για να υπάρχει ησυχία
Αυτό είναι σημαντικό να το αναγνωρίσετε.
Λέτε:
Εντάξει, τότε θα το κάνουμε όπως θέλεις.
Και αισθάνεστε ανακούφιση.
Ο καβγάς τελείωσε.
Ταυτόχρονα όμως μπορεί να αισθάνεστε αντίσταση ή απογοήτευση.
Δοκιμάστε να κάνετε στον εαυτό σας την ερώτηση:
Συμφωνώ με αυτή τη λύση ή απλώς θέλω να τελειώσει επιτέλους η σύγκρουση;
Αν ισχύει η δεύτερη επιλογή, ίσως είναι καλύτερο να πείτε:
Δεν θέλω να συνεχίσουμε να μαλώνουμε, αλλά προς το παρόν δεν συμφωνώ με αυτή τη λύση. Χρειάζομαι λίγο ακόμη χρόνο για να το σκεφτώ.
Αυτό μπορεί να είναι πιο υγιές από μια άμεση συμφωνία, για την οποία αργότερα θα κατηγορείτε τον άλλον.
Μην περιμένετε από τον άλλον να καταλάβει αυτόματα την κύρια ανάγκη σας
Μπορεί να διαφωνείτε για τις διακοπές, τα χρήματα ή τις επισκέψεις.
Αλλά κάτω από την επιφάνεια μπορεί να υπάρχει κάτι εντελώς διαφορετικό.
Για παράδειγμα:
Δεν θέλω να περάσουμε πάλι όλο το Σαββατοκύριακο με τους γονείς σου.
Ο άλλος ακούει:
Δεν αγαπάς την οικογένειά μου.
Εσείς όμως εννοείτε:
Χρειάζομαι να έχω κι εγώ χρόνο για ξεκούραση.
Αν δεν το πείτε, ο άλλος μπορεί να διαπραγματεύεται για ένα πρόβλημα που στην πραγματικότητα δεν έχετε.
Γι’ αυτό μπορεί να είναι χρήσιμο να πείτε ευθέως:
Δεν είναι ότι δεν θέλω να τους βλέπω. Είναι ότι χρειάζομαι ένα μέρος του Σαββατοκύριακου χωρίς πρόγραμμα.
Ξαφνικά ανοίγονται νέες δυνατότητες.
Μια απλή διαδικασία για την αναζήτηση συμφωνίας
Όταν έχετε διαφορετικές ανάγκες, μπορείτε να δοκιμάσετε:
1. Περιγράψτε την ανάγκη σας.
Χρειάζομαι να έχω λίγο χρόνο για ξεκούραση το Σαββατοκύριακο.
2. Ανακαλύψτε την ανάγκη του άλλου.
Τι είναι σημαντικό για σένα σχετικά με το να πάμε τώρα στους γονείς σου;
3. Διαχωρίστε τις ανάγκες από τις συγκεκριμένες λύσεις.
Άρα εσύ θέλεις να τους δεις κι εγώ χρειάζομαι ένα μέρος του Σαββατοκύριακου ελεύθερο.
4. Προτείνετε αρκετές εναλλακτικές.
Θα μπορούσαμε να πάμε μόνο την Κυριακή, θα μπορούσες να πας μόνος σου το Σάββατο ή να το μεταφέρουμε για την επόμενη εβδομάδα.
5. Συμφωνήστε σε μια συγκεκριμένη λύση.
Εντάξει, το Σάββατο θα μείνουμε στο σπίτι και την Κυριακή θα πάμε για μεσημεριανό.
Μόνο τότε δημιουργείται μια συμφωνία.
Στόχος δεν είναι να πάρουν και οι δύο τα πάντα
Ο συμβιβασμός συχνά σημαίνει ότι και οι δύο θα στερηθούν κάτι.
Η διαφορά όμως βρίσκεται στο αν και οι δύο θα πάρουν ταυτόχρονα κάτι που είναι πραγματικά σημαντικό για εκείνους.
Γι’ αυτό μια καλή συμφωνία δεν χρειάζεται να σημαίνει:
50% για μένα και 50% για σένα.
Μπορεί να σημαίνει:
Η κύρια ανάγκη μου γίνεται σεβαστή, όπως και η δική σου.
Και αν αυτό δεν είναι δυνατό, είναι καλύτερο να το παραδεχτείτε παρά να δημιουργήσετε μια συμφωνία που θα λειτουργεί μόνο στα χαρτιά.
Η συμφωνία φαίνεται μόνο όταν ο άλλος δεν θέλει το ίδιο με εσάς
Καθώς διαβάζετε, είναι εύκολο να πείτε:
Ας βρούμε μια λύση που θα εξυπηρετεί και τους δύο.
Στην πραγματική συζήτηση όμως ο άλλος μπορεί να απαντήσει:
Δεν θέλω καμία άλλη επιλογή. Θέλω να έρθεις μαζί μου.
Και ακριβώς τότε είναι δύσκολο να μην υποχωρήσετε μόνο και μόνο για να υπάρχει ησυχία ή, αντίθετα, να μην αρχίσετε να παλεύετε για τη δική σας επιλογή.
Στο Duovio μπορείτε να εξασκηθείτε με ασφάλεια σε μια παρόμοια κατάσταση. Ο εικονικός άνθρωπος έχει τη δική του νόμιμη ανάγκη και δεν είναι απαραίτητο να αποδεχτεί την πρώτη σας πρόταση. Μπορείτε να διερευνήσετε τι είναι σημαντικό για εκείνον, να ονομάσετε τη δική σας ανάγκη και να αναζητήσετε μια συγκεκριμένη λύση που σέβεται και τις δύο πλευρές.