Θα ήθελα να μείνω σπίτι το Σαββατοκύριακο.
Κι εγώ θα ήθελα να πάω στους γονείς μου.
Άρα, πάλι θα γίνει το δικό σου.
Και τι να κάνω; Θέλω να πάω.
Μια τέτοια συζήτηση μπορεί πολύ γρήγορα να αρχίσει να μοιάζει με διαγωνισμό.
Ή θα κερδίσει ο ένας - ή ο άλλος.
Και τότε φανταζόμαστε τον συμβιβασμό ως κάτι ενδιάμεσο:
Τότε θα πάμε μόνο για μισή μέρα και θα είμαστε και οι δύο λίγο δυσαρεστημένοι.
Μερικές φορές μια τέτοια λύση είναι πράγματι η καλύτερη.
Συχνά όμως υπάρχει καλύτερος δρόμος.
Πρώτα να διαπιστώσουμε τι χρειάζεται πραγματικά ο καθένας μας.
Το αίτημα δεν είναι το ίδιο με την ανάγκη
Λέτε:
Θέλω να μείνουμε σπίτι το Σάββατο.
Αυτή είναι μια συγκεκριμένη πρόταση.
Πίσω από αυτήν όμως μπορεί να υπάρχει η ανάγκη:
- να ξεκουραστώ,
- να έχω λίγη ησυχία,
- να περάσουμε χρόνο μαζί,
- να μην χρειαστεί να ταξιδέψω ξανά.
Ο άλλος λέει:
Θέλω να πάω στους γονείς μου.
Πίσω από το αίτημά του μπορεί να υπάρχει:
- να διατηρεί επαφή με την οικογένειά του,
- να κρατήσει μια υπόσχεση,
- να βοηθήσει κάποιον,
- ή απλώς η ανάγκη να είναι με ανθρώπους που έχει καιρό να δει.
Όσο μιλάμε μόνο για:
στο σπίτι
έναντι:
στους γονείς
η κατάσταση μοιάζει με δύο ασυμβίβαστες επιλογές.
Μόλις κατανοήσουμε τις ανάγκες πίσω από αυτές, μπορούν να προκύψουν πολύ περισσότερες επιλογές.
Πριν προτείνετε λύση, μάθετε τι είναι σημαντικό για τον άλλον
Στις συγκρούσεις συχνά προτείνουμε συμβιβασμό υπερβολικά γρήγορα:
Τότε θα πάμε για δύο ώρες.
Ο άλλος:
Δεν έχει νόημα.
Και βρισκόμαστε πάλι στην αρχή.
Αντί γι’ αυτό μπορεί να βοηθήσει η ερώτηση:
Τι είναι το πιο σημαντικό για σένα σε αυτή την επίσκεψη;
Ίσως διαπιστώσετε:
Υποσχέθηκα στη μαμά μου ότι θα τη βοηθήσω σε κάτι.
Αυτό είναι διαφορετικό πρόβλημα από το:
«Πρέπει να περάσουμε όλο το Σαββατοκύριακο στους γονείς.»
Και η λύση μπορεί να είναι εντελώς διαφορετική.
Πείτε ξεκάθαρα και τη δική σας ανάγκη
Η προσπάθεια για συμβιβασμό μερικές φορές μετατρέπεται σε μονόπλευρη προσαρμογή.
Εντάξει, τότε θα πάμε.
Εξωτερικά το πρόβλημα έχει λυθεί.
Μέσα σας όμως μπορεί να νιώθετε:
Πάλι υποχώρησα.
Και αργότερα μπορεί να εμφανιστεί το:
Εγώ πάντα κάνω μόνο ό,τι θέλεις εσύ.
Γι’ αυτό είναι σημαντικό να πείτε και τη δική σας ανάγκη:
Θέλω να βρούμε μια λύση, αλλά πραγματικά χρειάζομαι ένα μέρος του Σαββατοκύριακου χωρίς πρόγραμμα. Τις τελευταίες εβδομάδες είμαι πολύ κουρασμένος.
Έτσι δεν δίνετε τελεσίγραφο στον άλλον.
Απλώς φέρνετε στη συζήτηση κάτι που πρέπει να έχει την ίδια βαρύτητα κατά την αναζήτηση λύσης.
Ο συμβιβασμός δεν είναι αυτόματα μισός-μισός
Φανταστείτε ότι ο ένας θέλει το παράθυρο ανοιχτό και ο άλλος κλειστό.
Συμβιβασμός:
Τότε θα το αφήσουμε μισάνοιχτο.
μπορεί να λειτουργήσει.
Όμως στις πιο σύνθετες ανάγκες, το μαθηματικό μοίρασμα συχνά δεν αρκεί.
Για παράδειγμα:
Χρειάζομαι ησυχία το βράδυ.
Χρειάζομαι να δουλέψω και να κάνω αρκετά τηλεφωνήματα.
Η λύση δεν χρειάζεται να είναι:
θα προσπαθούμε και οι δύο να μιλάμε λίγο πιο σιγά.
Μπορεί να είναι:
Εσύ θα δουλεύεις στο γραφείο και εγώ θα είμαι στο σαλόνι.
Και οι δύο πήραν μεγάλο μέρος από αυτό που πραγματικά χρειάζονταν.
Αυτό είναι συχνά καλύτερο από ένα μηχανικό «κάτι ενδιάμεσο».
Αναζητήστε περισσότερες από μία επιλογές
Όταν εμφανίζεται η πρώτη πρόταση, έχουμε την τάση να αρχίζουμε αμέσως να τη διεκδικούμε.
Τι θα έλεγες να πάμε το Σάββατο;
Όχι.
Και έτσι η συζήτηση τελειώνει.
Μπορεί να βοηθήσει να δημιουργήσετε αρκετές επιλογές χωρίς να χρειάζεται να τις αξιολογήσετε αμέσως.
Για παράδειγμα:
Μπορούμε να πάμε μόνο το Σάββατο το πρωί.
Μπορείς να πας αυτή τη φορά μόνος σου.
Μπορούμε να μεταφέρουμε την επίσκεψη για την επόμενη εβδομάδα.
Μπορούμε να πάμε την Κυριακή και να κρατήσουμε το Σάββατο ελεύθερο.
Ξαφνικά δεν έχετε δύο επιλογές:
τη δική μου και τη δική σου.
Έχετε αρκετές κοινές επιλογές, μεταξύ των οποίων μπορείτε να διαλέξετε.
Ρωτήστε τι είναι απαραίτητο και τι είναι ευέλικτο
Δεν είναι κάθε μέρος του αιτήματός μας εξίσου σημαντικό.
Για παράδειγμα:
Θέλω να φύγουμε για διακοπές για δέκα ημέρες τον Ιούλιο.
Ίσως για εσάς είναι ουσιαστικό:
- να φύγετε τουλάχιστον για μία εβδομάδα.
Αλλά δεν είναι ουσιαστικό:
- ακριβώς τον Ιούλιο,
- για δέκα ημέρες,
- ή σε συγκεκριμένο μέρος.
Ο άλλος μπορεί να έχει τα δικά του σταθερά και ευέλικτα σημεία.
Βοηθά να ρωτήσετε:
Τι από όλα αυτά είναι πραγματικά σημαντικό για σένα και πού μπορείς να υποχωρήσεις;
Και να κάνετε την ίδια ερώτηση στον εαυτό σας.
Μην μπερδεύετε τον συμβιβασμό με την παράδοση
Ο συμβιβασμός μπορεί να μοιάζει έτσι:
Χρειάζομαι το Σάββατο το πρωί για μένα, ενώ εσύ θέλεις να πας στους γονείς σου. Τι θα έλεγες να πας μόνος σου το πρωί και να είμαστε μαζί το απόγευμα;
Παράδοση:
Εντάξει, θα πάω, παρόλο που δεν θέλω.
Η διαφορά δεν βρίσκεται μόνο στο αποτέλεσμα.
Βρίσκεται και στο αν είχατε τη δυνατότητα να εκφράσετε την ανάγκη σας και αν αυτή πραγματικά λήφθηκε υπόψη στη λήψη της απόφασης.
Αν ο ένας άνθρωπος υποχωρεί σχεδόν πάντα μόνο και μόνο για να μην υπάρξει σύγκρουση, αυτό δεν είναι μακροπρόθεσμα υγιής συμβιβασμός.
Προσοχή στις κρυφές συναλλαγές
Ο συμβιβασμός μερικές φορές διολισθαίνει στο:
Εντάξει, θα το κάνω, αλλά μετά θα μου χρωστάς κάτι.
Ή:
Εγώ υποχώρησα την περασμένη εβδομάδα, οπότε τώρα πρέπει να υποχωρήσεις εσύ.
Στις σχέσεις φυσικά υπάρχει αμοιβαιότητα.
Αλλά αν κάθε συμφωνία αρχίσει να μετατρέπεται σε λογιστική καταγραφή των υποχωρήσεων, μπορεί να προκύψει νέα σύγκρουση.
Καλύτερη ερώτηση είναι:
Είναι αυτή η συγκεκριμένη συμφωνία αποδεκτή και για τους δύο;
αντί για:
Ποιος έχει υποχωρήσει περισσότερες φορές;
Η συμφωνία πρέπει να είναι συγκεκριμένη
Μερικές φορές η σύγκρουση τελειώνει με τη φράση:
Τότε θα προσπαθούμε και οι δύο περισσότερο.
Ακούγεται ωραία.
Αλλά τι ακριβώς σημαίνει αυτό;
Αν, για παράδειγμα, συζητάτε για τις δουλειές του σπιτιού:
Πρέπει να με βοηθάς περισσότερο.
είναι αόριστο.
Μια συγκεκριμένη συμφωνία μπορεί να είναι:
Εσύ θα ψωνίζεις αυτόν τον μήνα την Τρίτη και την Παρασκευή κι εγώ θα αναλαμβάνω το μαγείρεμα τις καθημερινές.
Ή:
Αν ένας από τους δύο μας δεν μπορεί να κάνει την υποχρέωσή του, θα το λέει στον άλλον το αργότερο μία μέρα νωρίτερα.
Όσο πιο συγκεκριμένη είναι η συμφωνία, τόσο μικρότερη είναι η πιθανότητα να την ερμηνεύσει ο καθένας διαφορετικά.
Μια καλή συμφωνία απαντά σε μερικές απλές ερωτήσεις
Βοηθά να γνωρίζετε:
- Ποιος θα κάνει τι;
- Πότε;
- Πόσο συχνά;
- Τι θα γίνει αν αυτό δεν είναι εφικτό;
- Πότε θα επανέλθουμε στη συμφωνία, αν δεν λειτουργήσει;
Για παράδειγμα:
Ας δοκιμάσουμε να εναλλάσσουμε τα Σαββατοκύριακα για έναν μήνα. Το ένα θα το προγραμματίζουμε μαζί και το άλλο θα το κανονίζει ο καθένας όπως θέλει. Σε έναν μήνα θα συζητήσουμε αν μας εξυπηρετεί.
Αυτό είναι ήδη μια συμφωνία που μπορεί πραγματικά να δοκιμαστεί.
Ο συμβιβασμός μπορεί να είναι προσωρινός
Δεν χρειάζεται να βρίσκετε πάντα οριστική λύση.
Μερικές φορές μπορείτε να πείτε:
Δεν ξέρουμε τώρα τι θα μας εξυπηρετήσει. Ας το δοκιμάσουμε έτσι για δύο εβδομάδες και μετά ας το αξιολογήσουμε.
Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε θέματα που επαναλαμβάνονται:
- δουλειές του σπιτιού,
- κοινός χρόνος,
- φροντίδα των παιδιών,
- εργασιακό πρόγραμμα,
- επισκέψεις,
- χρήματα.
Αντί να αναζητάτε ατελείωτα την τέλεια λύση, μπορείτε να κάνετε ένα μικρό πείραμα.
Τι γίνεται αν οι ανάγκες πραγματικά δεν συμβιβάζονται;
Δεν μπορεί κάθε διαφορά να λυθεί με μια κομψή συμφωνία.
Για παράδειγμα, ο ένας άνθρωπος θέλει παιδιά.
Ο άλλος δεν θέλει.
Αυτό δεν είναι πρόβλημα που θα λυθεί με το:
Τότε θα κάνουμε μισό παιδί.
Ορισμένες ανάγκες και αξίες είναι απλώς ασυμβίβαστες.
Και εδώ όμως η καλή επικοινωνία βοηθά.
Όχι δημιουργώντας έναν αδύνατο συμβιβασμό.
Αλλά δείχνοντας ξεκάθαρα:
- Σε τι ακριβώς διαφέρουμε;
- Υπάρχει κάποιο μέρος που είναι ευέλικτο;
- Μπορούμε να ζήσουμε με αυτή τη διαφορά;
Μερικές φορές η ειλικρινής διαπίστωση της ασυμβατότητας είναι καλύτερη από μια ψεύτικη συμφωνία, με την οποία κανείς δεν είναι ικανοποιημένος.
Τι γίνεται αν ο άλλος θέλει μόνο τη δική του λύση;
Μπορείτε να πείτε:
Χρειάζομαι να γίνει έτσι.
Και ο άλλος:
Όχι. Θα το κάνουμε όπως θέλω εγώ.
Τότε το θέμα δεν είναι πλέον μόνο η αναζήτηση συμβιβασμού.
Μπορείτε να επιστρέψετε στην αρχή:
Καταλαβαίνω ότι το θέλεις έτσι. Εγώ όμως δεν νιώθω άνετα με αυτή τη λύση. Χρειάζομαι να βρούμε μια επιλογή με την οποία θα μπορούμε να συμφωνήσουμε και οι δύο.
Αν η άλλη πλευρά δεν είναι πρόθυμη να αναγνωρίσει καμία από τις ανάγκες σας, ίσως το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν μπορείτε να βρείτε έναν αρκετά καλό συμβιβασμό.
Ίσως δεν έχει προκύψει ακόμη κανένας κοινός συμβιβασμός.
Τι γίνεται αν υποχωρείτε κυρίως για να υπάρχει ησυχία;
Αυτό είναι σημαντικό να το αναγνωρίσετε.
Λέτε:
Εντάξει, τότε θα το κάνουμε όπως θέλεις εσύ.
Και νιώθετε ανακούφιση - ο καβγάς τελείωσε.
Ταυτόχρονα όμως μπορεί να νιώθετε αντίσταση ή απογοήτευση.
Δοκιμάστε να αναρωτηθείτε:
Συμφωνώ με αυτή τη λύση ή απλώς θέλω να τελειώσει επιτέλους η σύγκρουση;
Αν ισχύει η δεύτερη εκδοχή, ίσως είναι καλύτερο να πείτε:
Δεν θέλω να συνεχίσουμε να καβγαδίζουμε, αλλά προς το παρόν δεν συμφωνώ με αυτή τη λύση. Χρειάζομαι λίγο ακόμη χρόνο για να το σκεφτώ.
Αυτό μπορεί να είναι πιο υγιές από μια άμεση συμφωνία, για την οποία αργότερα θα κατηγορείτε τον άλλον.
Μην περιμένετε ο άλλος να καταλάβει αυτόματα την κύρια ανάγκη σας
Μπορεί να διαφωνείτε για τις διακοπές, τα χρήματα ή τις επισκέψεις.
Αλλά κάτω από την επιφάνεια μπορεί να υπάρχει κάτι εντελώς διαφορετικό.
Για παράδειγμα:
Δεν θέλω να περάσω πάλι όλο το Σαββατοκύριακο με τους γονείς σου.
Ο άλλος ακούει:
Δεν αγαπάς την οικογένειά μου.
Εσείς όμως εννοείτε:
Χρειάζομαι να έχω κι εγώ χρόνο για ξεκούραση.
Αν δεν το πείτε, ο άλλος μπορεί να διαπραγματεύεται για ένα πρόβλημα που στην πραγματικότητα δεν έχετε.
Γι’ αυτό μπορεί να είναι χρήσιμο να πείτε άμεσα:
Δεν είναι ότι δεν θέλω να τους δω. Είναι ότι χρειάζομαι ένα μέρος του Σαββατοκύριακου χωρίς πρόγραμμα.
Ξαφνικά ανοίγουν νέες δυνατότητες.
Μια απλή διαδικασία για την αναζήτηση συμφωνίας
Όταν έχετε διαφορετικές ανάγκες, μπορείτε να δοκιμάσετε:
1. Να περιγράψετε την ανάγκη σας.
Χρειάζομαι να έχω λίγο χρόνο για ξεκούραση το Σαββατοκύριακο.
2. Να διαπιστώσετε την ανάγκη του άλλου.
Τι είναι σημαντικό για σένα στο να πάμε στους γονείς σου ακριβώς τώρα;
3. Να διαχωρίσετε τις ανάγκες από τις συγκεκριμένες λύσεις.
Άρα, εσύ θέλεις να τους δεις κι εγώ χρειάζομαι ένα μέρος του Σαββατοκύριακου ελεύθερο.
4. Να προτείνετε αρκετές επιλογές.
Θα μπορούσαμε να πάμε μόνο την Κυριακή, θα μπορούσες να πας μόνος σου το Σάββατο ή να το μεταφέρουμε για την επόμενη εβδομάδα.
5. Να συμφωνήσετε σε μια συγκεκριμένη λύση.
Εντάξει, το Σάββατο θα μείνουμε σπίτι και την Κυριακή θα πάμε για φαγητό.
Μόνο τότε δημιουργείται συμφωνία.
Ο στόχος δεν είναι να πάρουν και οι δύο τα πάντα
Ο συμβιβασμός συχνά σημαίνει ότι και οι δύο θα παραιτηθούν από κάτι.
Η διαφορά όμως βρίσκεται στο αν και οι δύο πάρουν ταυτόχρονα κάτι που είναι πραγματικά σημαντικό για εκείνους.
Γι’ αυτό μια καλή συμφωνία δεν χρειάζεται να σημαίνει:
50% για μένα και 50% για σένα.
Μπορεί να σημαίνει:
Η κύρια ανάγκη μου γίνεται σεβαστή, όπως και η δική σου.
Και αν αυτό δεν είναι δυνατό, είναι καλύτερο να το παραδεχτείτε παρά να δημιουργήσετε μια συμφωνία που θα λειτουργεί μόνο στα χαρτιά.
Η συμφωνία φαίνεται μόνο όταν ο άλλος δεν θέλει το ίδιο με εσάς
Διαβάζοντας, είναι εύκολο να πείτε:
Ας βρούμε μια λύση που θα εξυπηρετεί και τους δύο.
Στην πραγματική συζήτηση όμως ο άλλος μπορεί να απαντήσει:
Δεν θέλω καμία άλλη επιλογή. Θέλω να έρθεις μαζί μου.
Και ακριβώς τότε είναι δύσκολο να μην υποχωρήσετε μόνο και μόνο για την ησυχία ή, αντίθετα, να μην αρχίσετε να παλεύετε για τη δική σας επιλογή.
Στο Duovio μπορείτε να εξασκηθείτε με ασφάλεια σε μια παρόμοια κατάσταση. Ο εικονικός άνθρωπος έχει τη δική του θεμιτή ανάγκη και μπορεί να μην αποδεχτεί την πρώτη σας πρόταση. Εσείς μπορείτε να διερευνήσετε τι είναι σημαντικό για εκείνον, να ονομάσετε τη δική σας ανάγκη και να αναζητήσετε μια συγκεκριμένη λύση που σέβεται και τις δύο πλευρές.