Duovio άρθρα Μετάβαση στις εκπαιδεύσεις →

Πώς να ζητάτε συγγνώμη χωρίς δικαιολογίες

Συγγνώμη, αλλά ήμουν πραγματικά κουρασμένος.Λυπάμαι αν σε πλήγωσα.Συγγνώμη, αλλά αν μου το είχες πει νωρίτερα, δεν θα είχε συμβεί.

Με την πρώτη ματιά, αυτό ακούγεται σαν απολογία.

Όμως ο άλλος μπορεί να ακούσει κάτι διαφορετικό:

«Στην πραγματικότητα, δεν φταίω εγώ.»

«Ίσως το πρόβλημα είναι περισσότερο ο τρόπος με τον οποίο το κατάλαβες.»

«Αν είχες κάνει εσύ κάτι διαφορετικά, δεν θα είχα αντιδράσει έτσι.»

Ωστόσο, μια καλή απολογία δεν χρειάζεται να είναι μεγάλη.

Συχνά είναι πιο δυνατή ακριβώς όταν δεν προσπαθούμε να εξηγήσουμε αμέσως το λάθος μας.

Η απολογία δεν είναι υπεράσπιση

Φανταστείτε ότι φτάνετε μία ώρα αργότερα σε ένα προγραμματισμένο ραντεβού.

Μπορείτε να πείτε:

Συγγνώμη, είχε τρομερή κίνηση, μετά δεν μπορούσα να βρω πάρκινγκ και, στην πραγματικότητα, έφυγα σχεδόν στην ώρα μου.

Ίσως όλα αυτά να είναι αλήθεια.

Αλλά αν ο άλλος περίμενε μία ώρα χωρίς κανένα μήνυμα, το πρόβλημά του μπορεί να είναι κυρίως:

Δεν ήξερα τι συνέβαινε.

Μια πιο δυνατή απολογία θα μπορούσε να είναι:

Συγγνώμη που ήρθα τόσο αργά και δεν σου έστειλα μήνυμα. Σε άφησα να περιμένεις και έπρεπε να σου γράψω.

Μόνο μετά μπορείτε να προσθέσετε:

Με καθυστέρησε η κίνηση, αλλά έπρεπε να επικοινωνήσω μαζί σου.

Επομένως, η εξήγηση δεν χρειάζεται να απαγορεύεται.

Απλώς δεν θα πρέπει να μετατρέπει την απολογία σε επιχείρημα για το γιατί στην πραγματικότητα δεν έχετε ευθύνη για το δικό σας μέρος.

Κατονομάστε συγκεκριμένα για τι ζητάτε συγγνώμη

Το γενικό:

Εντάξει, συγγνώμη για όλα.

μπορεί να ακούγεται περισσότερο σαν προσπάθεια να τελειώσει η σύγκρουση.

Καλύτερα να είστε συγκεκριμένοι:

Συγγνώμη που είπα μπροστά στους άλλους κάτι που σε εξέθεσε.

Ή:

Λυπάμαι που υποσχέθηκα ότι θα το κανονίσω και μετά το ξέχασα.

Έτσι ο άλλος ξέρει ότι καταλαβαίνετε τι ακριβώς συνέβη.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν η σύγκρουση δεν αφορούσε μόνο το αποτέλεσμα, αλλά και το αίσθημα ότι ο άλλος δεν εισακούστηκε.

Η αναγνώριση του αντίκτυπου είναι κάτι περισσότερο από την εξήγηση της πρόθεσης

Μια συνηθισμένη φράση είναι:

Δεν ήθελα να σε πληγώσω.

Αυτό μπορεί να είναι σημαντικό.

Αλλά δεν λέει τίποτα για το αν καταλάβατε τι προκάλεσε η συμπεριφορά σας.

Για παράδειγμα:

Δεν ήθελα να σε γελοιοποιήσω μπροστά στους άλλους.

είναι πληροφορία για την πρόθεσή σας.

Μπορείτε να προσθέσετε:

Και καταλαβαίνω ότι το σχόλιό μου θα μπορούσε να φανεί έτσι. Ήταν αναίσθητο εκ μέρους μου.

Και τα δύο μπορεί να είναι αληθινά ταυτόχρονα.

Η καλή πρόθεση δεν διαγράφει τον δυσάρεστο αντίκτυπο.

Η αναγνώριση του αντίκτυπου δεν σημαίνει ότι παραδέχεστε πως τον προκαλέσατε σκόπιμα.

Προσοχή στο «αν»

Μία από τις πιο συνηθισμένες ψευδο-απολογίες είναι:

Συγγνώμη, αν σε προσέβαλα.

Το πρόβλημα είναι ότι, αν ήδη γνωρίζετε πως κάτι ενόχλησε τον άλλον, η λέξη «αν» αμφισβητεί ξανά την εμπειρία του.

Μπορεί να ακούγεται σαν:

Ίσως προσβλήθηκες χωρίς λόγο.

Πολύ πιο ξεκάθαρο είναι:

Λυπάμαι που σε πλήγωσε αυτό το σχόλιο.

Ή, ακόμη πιο συγκεκριμένα:

Λυπάμαι που το είπα μπροστά στους άλλους. Καταλαβαίνω ότι για σένα ήταν ταπεινωτικό.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποδεχτείτε κάθε ερμηνεία του άλλου.

Αλλά αν ζητάτε συγγνώμη για έναν συγκεκριμένο αντίκτυπο, είναι καλύτερο να μην τον υπονομεύετε αμέσως στην ίδια πρόταση.

Το «αλλά» μπορεί να ακυρώσει την απολογία

Συγγνώμη που σου φώναξα, αλλά με εξόργισες πραγματικά.

Τι μένει μετά τη λέξη «αλλά»;

Συχνά κυρίως:

Σου φώναξα εξαιτίας σου.

Ωστόσο, μπορείτε να μιλήσετε και για τα δύο μέρη της κατάστασης.

Απλώς είναι καλύτερο να τα διαχωρίσετε.

Συγγνώμη που σου φώναξα. Δεν ήταν σωστό.

Και μετά:

Παράλληλα, θα ήθελα να συζητήσουμε τι ήταν αυτό που με εκνεύρισε σε εκείνη την κατάσταση.

Έτσι δεν αναλαμβάνετε την ευθύνη για ολόκληρη τη σύγκρουση.

Αναλαμβάνετε την ευθύνη για τον τρόπο με τον οποίο αντιδράσατε.

Η απολογία δεν είναι αυτοταπείνωση

Μερικοί άνθρωποι δυσκολεύονται να ζητήσουν συγγνώμη, επειδή τη βιώνουν ως:

Παραδέχομαι ότι είμαι κακός άνθρωπος.

Όμως:

Έκανα ένα λάθος.

δεν είναι το ίδιο με:

Είμαι κακός άνθρωπος.

Μια καλή απολογία επικεντρώνεται στη συγκεκριμένη πράξη.

Αυτό δεν έπρεπε να το πω.Αυτό δεν το τήρησα.Σε εκείνη την κατάσταση αντέδρασα υπερβολικά έντονα.

Δεν χρειάζεται:

Είμαι απαίσιος άνθρωπος.

Μια τέτοια φράση μπορεί μάλιστα να μεταφέρει την προσοχή ξανά σε εσάς.

Ο άλλος ξαφνικά, αντί να ασχολείται με τη δική του πληγή, σας καθησυχάζει:

Όχι, δεν είσαι απαίσιος.

Και το αρχικό πρόβλημα εξαφανίζεται.

Μην αναλαμβάνετε ούτε την ευθύνη για τα πάντα.

Το αντίθετο άκρο είναι να ζητάτε συγγνώμη για ολόκληρη τη σύγκρουση, ενώ κάνατε λάθος μόνο σε ένα μέρος της.

Για παράδειγμα:

Λυπάμαι που ύψωσα τη φωνή μου.

Αυτό μπορεί να είναι αληθινό.

Δεν χρειάζεται να προσθέσετε:

Άρα εγώ φταίω για όλο τον καβγά.

Μπορείτε να πείτε:

Αναλαμβάνω την ευθύνη που σου φώναξα. Παράλληλα, θα ήθελα αργότερα να συζητήσουμε και τι συνέβη προηγουμένως.

Έτσι η απολογία δεν μετατρέπεται σε παράδοση.

Απλώς διαχωρίζετε με ακρίβεια το δικό σας μέρος.

Μην ζητάτε συγγνώμη για τα πάντα

Υπάρχουν στιγμές που είναι προτιμότερο να ευχαριστήσετε κάποιον αντί να ζητήσετε συγγνώμη.

Για παράδειγμα:

Συγγνώμη που σε ενοχλώ.

μπορεί κάποιες φορές να ακούγεται καλύτερα ως:

Σε ευχαριστώ που αφιέρωσες χρόνο για μένα.

Ή αντί για:

Συγγνώμη που μίλησα τόσο πολύ.

μπορείτε να πείτε:

Σε ευχαριστώ που με άκουσες.

Η διαφορά βρίσκεται στο για τι ακριβώς φέρετε ευθύνη.

Αν δεν κάνατε τίποτα κακό και ο άλλος απλώς σας αφιέρωσε χρόνο, προσοχή ή υπομονή, δεν χρειάζεται να ζητάτε αυτόματα συγγνώμη επειδή έχετε κάποια ανάγκη.

Το ευχαριστώ εκείνη τη στιγμή μετατοπίζει την προσοχή από το:

Είμαι βάρος.

στο:

Εκτιμώ αυτό που κάνεις για μένα.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το ευχαριστώ είναι πάντα καλύτερο από τη συγγνώμη.

Φανταστείτε ξανά ότι φτάνετε μία ώρα αργότερα σε ένα ραντεβού και δεν ενημερώνετε.

Το απλό:

Σε ευχαριστώ που με περίμενες.

εκτιμά την υπομονή του άλλου, αλλά μπορεί να παραλείπει ένα σημαντικό μέρος:

Δεν τήρησα τη συμφωνία μας.

Γι’ αυτό μπορεί να είναι πιο φυσικό να πείτε:

Συγγνώμη που ήρθα τόσο αργά και δεν σου έστειλα μήνυμα. Έπρεπε να σου γράψω. Και σε ευχαριστώ που με περίμενες.

Η απολογία και το ευχαριστώ κάνουν δύο διαφορετικά πράγματα.

Η απολογία λέει:

Βλέπω τι έκανα εγώ.

Το ευχαριστώ λέει:

Βλέπω τι έκανες εσύ.

Αν πληγώσατε κάποιον, δεν τηρήσατε μια συμφωνία ή του προκαλέσατε ένα συγκεκριμένο πρόβλημα, η απολογία έχει τη θέση της.

Αν δεν παραβιάσατε τίποτα και απλώς δέχεστε τη βοήθεια, τον χρόνο ή την κατανόηση κάποιου, μπορεί να είναι προτιμότερο να τον ευχαριστήσετε.

Και αν ισχύουν και τα δύο, δεν χρειάζεται να επιλέξετε μεταξύ τους.

Η επανόρθωση είναι συχνά πιο σημαντική από μια μεγάλη απολογία

Μερικές φορές δεν αρκεί να πείτε:

Συγγνώμη.

Αν η συμπεριφορά σας είχε συγκεκριμένη συνέπεια, είναι χρήσιμο να πείτε και:

Τι θα κάνω γι’ αυτό;

Για παράδειγμα:

Ξέχασα να σου στείλω εγκαίρως τα στοιχεία. Λυπάμαι. Θα σου τα στείλω σήμερα μέχρι τις έξι και την επόμενη φορά θα βάλω υπενθύμιση.

Ή:

Το είπα μπροστά στους άλλους και ήταν ακατάλληλο. Ζητώ συγγνώμη. Αν θέλεις, θα το διευκρινίσω και μπροστά τους.

Αυτό δίνει στην απολογία μια πρακτική διάσταση.

Δεν είναι μόνο έκφραση μεταμέλειας.

Είναι προσπάθεια να διορθωθεί κάτι.

Η επανόρθωση πρέπει να είναι ρεαλιστική

Στην προσπάθειά μας να κερδίσουμε γρήγορα συγχώρεση, μπορεί να υποσχεθούμε πάρα πολλά:

Δεν θα το ξανακάνω ποτέ.

Για ορισμένα πράγματα ίσως μπορείτε να το υποσχεθείτε.

Για άλλα είναι πιο ρεαλιστικό να πείτε:

Θέλω να προσέξω περισσότερο.

Ή:

Την επόμενη φορά που θα θυμώσω, θα κάνω καλύτερα ένα διάλειμμα πριν αρχίσω να φωνάζω.

Ένα συγκεκριμένο σχέδιο είναι συνήθως πιο χρήσιμο από μια μεγάλη υπόσχεση.

Ο άλλος δεν χρειάζεται να αποδεχτεί αμέσως την απολογία

Λέτε:

Ζητώ συγγνώμη.

Και ο άλλος απαντά:

Δεν είμαι έτοιμος να το αντιμετωπίσω τώρα.

Αυτό μπορεί να είναι δυσάρεστο.

Θέλουμε να πούμε:

Μα αφού ζήτησα συγγνώμη!

Όμως η απολογία δεν είναι συναλλαγή:

εγώ λέω συγγνώμη → εσύ πρέπει να με συγχωρήσεις.

Ο άλλος μπορεί να χρειάζεται χρόνο.

Μπορείτε να πείτε:

Καταλαβαίνω. Ήθελα να ξέρεις ότι λυπάμαι και ότι αναλαμβάνω την ευθύνη γι’ αυτό.

Έτσι αφήνετε την απολογία να σταθεί από μόνη της.

Η απολογία δεν χρειάζεται να σημαίνει συμφωνία με ολόκληρη την εκδοχή του άλλου

Φανταστείτε:

Με αγνόησες όλο το βράδυ.

Εσείς αισθάνεστε ότι αυτό δεν είναι ακριβές.

Ωστόσο, γνωρίζετε ότι ασχοληθήκατε με τον άλλον λιγότερο απ’ όσο θέλατε.

Δεν χρειάζεται να πείτε:

Ναι, σε αγνόησα όλο το βράδυ.

Μπορείτε να πείτε:

Δεν νιώθω ότι σε αγνόησα όλο το βράδυ, αλλά βλέπω ότι ασχολήθηκα λίγο μαζί σου και ότι αυτό σε πλήγωσε. Λυπάμαι γι’ αυτό.

Ζητάτε συγγνώμη για το μέρος που πραγματικά αναγνωρίζετε.

Δεν χρειάζεται γι’ αυτό να αποδεχτείτε κάθε γενίκευση.

Τι γίνεται αν συνειδητοποιήσατε το λάθος σας αργότερα

Μερικές φορές, κατά τη διάρκεια μιας σύγκρουσης, αμυνόμαστε.

Δεν έκανα τίποτα.

Και μόνο αργότερα συνειδητοποιούμε:

Στην πραγματικότητα, ήμουν πραγματικά αναίσθητος.

Μπορείτε να επιστρέψετε και να πείτε:

Σκεφτόμουν όσα είπες. Σε εκείνη τη συζήτηση υπερασπίστηκα πολύ τον εαυτό μου και τώρα βλέπω ότι το σχόλιό μου δεν ήταν σωστό. Ζητώ συγγνώμη.

Η απολογία δεν χρειάζεται να έρθει αμέσως για να έχει αξία.

Μερικές φορές μια σκεπτόμενη απολογία μετά την ηρεμία είναι πολύ πιο ειλικρινής από ένα γρήγορο:

Εντάξει, συγγνώμη.

μόνο και μόνο για να τελειώσει ο καβγάς.

Πώς μπορεί να μοιάζει μια καλή απολογία

Μια απλή δομή μπορεί να είναι:

Τι έκανα → ποιος ήταν ο αντίκτυπος → ευθύνη → επανόρθωση

Για παράδειγμα:

Ζητώ συγγνώμη που άλλαξα τη συμφωνία μας και δεν σε ενημέρωσα εγκαίρως. Καταλαβαίνω ότι κανόνισες το πρόγραμμά σου με βάση αυτό και σε έφερα έτσι σε μια δυσάρεστη κατάσταση. Έπρεπε να σου γράψω αμέσως. Την επόμενη φορά θα επικοινωνήσω μαζί σου μόλις μάθω ότι αλλάζει το σχέδιο.

Δεν υπάρχει:

Αλλά…

Δεν υπάρχει:

Αν…

Ούτε υπάρχει μακροσκελής αυτοκατηγορία.

Υπάρχει σαφής ευθύνη.

Τι δεν χρειάζεται μια καλή απολογία

Δεν χρειάζεται να περιέχει:

Δεν το εννοούσα έτσι.Κανονικά δεν κάνω τέτοια πράγματα.Κι εσύ έκανες ένα λάθος.Όλοι κάνουν καμιά φορά λάθη.Ελπίζω να μη μου θυμώνεις.

Ορισμένα από αυτά μπορεί να έχουν τη θέση τους σε μια μεταγενέστερη συζήτηση.

Όμως η απολογία είναι συνήθως πιο δυνατή όταν πρώτα αφήνουμε να ακουστεί το απλό:

Αυτό το έκανα εγώ. Δεν ήταν σωστό. Λυπάμαι.

Η απολογία δεν είναι το τέλος, αλλά η αρχή της επανόρθωσης

Ορισμένα λάθη διορθώνονται με μία φράση και μια μικρή αλλαγή, ενώ άλλα χρειάζονται χρόνο.

Αν, για παράδειγμα, κάποιος παραβίαζε επανειλημμένα μια συμφωνία, ένα ακόμη:

Συγγνώμη.

μπορεί να μην έχει πλέον μεγάλη σημασία.

Πιο σημαντικό θα είναι τι θα συμβεί μετά.

Μια απολογία χωρίς αλλαγή μπορεί με τον καιρό να φαίνεται κενή.

Και η αλλαγή χωρίς απολογία μπορεί να αφήσει τον άλλον με την αίσθηση ότι ο αντίκτυπος της εμπειρίας του δεν αναγνωρίστηκε ποτέ.

Το καλύτερο είναι να υπάρχουν και τα δύο:

Να αναγνωρίσεις το λάθος και να κάνεις κάτι γι’ αυτό.


Το να ζητάτε συγγνώμη είναι πιο δύσκολο όταν ταυτόχρονα νιώθετε την ανάγκη να αμυνθείτε

Διαβάζοντας, είναι εύκολο να πείτε:

Ζητώ συγγνώμη που δεν τήρησα τη συμφωνία μας.

Σε μια πραγματική κατάσταση όμως ο άλλος μπορεί να απαντήσει:

Αυτό το λες κάθε φορά. Απλώς δεν μπορεί κανείς να βασιστεί πάνω σου.

Και ακριβώς τότε έρχεται η παρόρμηση να επιστρέψετε στην υπεράσπιση:

Αυτό δεν είναι αλήθεια, την προηγούμενη φορά εγώ…

Στο Duovio μπορείτε να εξασκηθείτε με ασφάλεια σε μια παρόμοια κατάσταση. Ένα εικονικό άτομο αντιδρά στην απολογία σας και δεν χρειάζεται να την αποδεχτεί αμέσως. Μπορείτε να δοκιμάσετε πώς να αναγνωρίσετε το λάθος σας χωρίς δικαιολογίες, να προσφέρετε ρεαλιστική επανόρθωση και παράλληλα να μην αναλάβετε την ευθύνη για τα πάντα.

Δοκίμασε την εξάσκηση «Συγγνώμη και επανόρθωση» →