Μα αυτό δεν το είπες καθόλου.
Το είπα. Το θυμάμαι απόλυτα.
Όχι, είχαμε συμφωνήσει διαφορετικά.
Άρα το θυμάσαι λάθος.
Και μέσα σε λίγες φράσεις, το αρχικό πρόβλημα παύει να είναι το θέμα.
Ξεκινά μια διαμάχη για το ποιανού η ανάμνηση είναι σωστή.
Αυτό είναι δυσάρεστο, επειδή ο καθένας από εμάς συχνά βιώνει πραγματικά τη δική του εκδοχή ως αληθινή.
Αυτό όμως δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάποιος λέει ψέματα.
Η μνήμη δεν είναι ηχογράφηση
Δεν αποθηκεύουμε τις συζητήσεις σαν ηχητική καταγραφή.
Θυμόμαστε το νόημα, ορισμένες φράσεις, τα συναισθήματα και ό,τι ήταν σημαντικό για εμάς. Γι’ αυτό δύο άνθρωποι μπορεί να αντιλαμβάνονται διαφορετικά την ίδια κατάσταση.
Για παράδειγμα:
Είπα ότι ίσως έρθω αργότερα.
Ο άλλος όμως θυμάται:
Είπες ότι θα έρθεις στις επτά.
Είναι πιθανό ο ένας να άκουσε αβεβαιότητα και ο άλλος μια συγκεκριμένη υπόσχεση.
Αυτό ακόμη δεν σημαίνει ότι κάποιος διαστρεβλώνει σκόπιμα την πραγματικότητα.
Ξεκινήστε αναγνωρίζοντας ότι μπορεί να υπάρχουν διαφορετικές οπτικές
Αντί για:
Αυτό δεν συνέβη.
μπορεί να είναι πιο χρήσιμο να πείτε:
Εγώ το θυμάμαι διαφορετικά.
Είναι μια μικρή διαφορά στη διατύπωση, αλλά μεγάλη διαφορά στον τόνο.
Η πρώτη φράση λέει:
«Η δική σου εκδοχή είναι λάθος.»
Η δεύτερη λέει:
«Η δική μου ανάμνηση είναι διαφορετική.»
Έτσι αφήνετε χώρο για περαιτέρω συζήτηση.
Ξεχωρίστε τα γεγονότα από την ερμηνεία
Σε μια παρεξήγηση συχνά μπερδεύονται τρία διαφορετικά πράγματα:
- τι συνέβη πραγματικά,
- πώς το καταλάβαμε,
- και πώς μας έκανε να νιώσουμε.
Για παράδειγμα:
Είπες ότι εκείνο το Σαββατοκύριακο θα ήσουν σπίτι.
Αυτό μπορεί να είναι ανάμνηση μιας συγκεκριμένης φράσης.
Όμως:
Άρα μου υποσχέθηκες ότι δεν θα πήγαινες πουθενά.
μπορεί πλέον να είναι ερμηνεία.
Και:
Μετά ένιωσα ότι με πρόδωσες.
είναι η συναισθηματική επίδραση.
Όταν ξεχωρίζουμε αυτά τα επίπεδα, η συζήτηση γίνεται πολύ πιο ξεκάθαρη.
Μπορείτε να πείτε:
Εγώ θυμάμαι ότι είπα πως προς το παρόν δεν σχεδιάζω τίποτα. Καταλαβαίνω όμως ότι εσύ το εξέλαβες ως ότι θα ήμουν σπίτι.
Δεν χρειάζεται να συμφωνήσετε στην ακριβή διατύπωση για να καταλάβετε πού δημιουργήθηκε η παρεξήγηση.
Μην προσπαθείτε να λύσετε τη διαμάχη με μία μόνο φράση
Πολύ γρήγορα μπορεί να εμφανιστεί το εξής:
Άρα λες ότι τα βγάζω από το μυαλό μου;
Ή:
Τελικά ποιος από τους δυο μας λέει ψέματα;
Όμως μια διαφορετική ανάμνηση δεν σημαίνει απαραίτητα ψέμα.
Μπορείτε να απαντήσετε:
Δεν λέω ότι τα βγάζεις από το μυαλό σου. Απλώς εγώ θυμάμαι διαφορετικά αυτή την κατάσταση.
Αυτό συχνά βοηθά να παραμείνει η συζήτηση στο συγκεκριμένο πρόβλημα αντί για μια προσωπική κατηγορία.
Αναζητήστε επαληθεύσιμα σημεία
Μερικές φορές υπάρχουν πληροφορίες στις οποίες μπορείτε να επιστρέψετε.
Για παράδειγμα:
- ένα μήνυμα στο τηλέφωνο,
- ένα email,
- το ημερολόγιο,
- μια εργασία,
- μια συγκεκριμένη συμφωνημένη ώρα,
- κάποιος άλλος που ήταν παρών στη συζήτηση.
Αν είναι χρήσιμο, μπορείτε να πείτε:
Ας κοιτάξουμε τα μηνύματα, μήπως το είχαμε διευκρινίσει κάπως εκεί.
Αυτό είναι διαφορετικό από το:
Περίμενε, θα σου αποδείξω ότι δεν έχεις δίκιο.
Ο στόχος δεν είναι να κερδίσετε.
Ο στόχος είναι να διαπιστώσετε τι μπορεί πράγματι να επαληθευτεί.
Όμως δεν μπορούν να επαληθευτούν όλα
Συχνά δεν υπάρχει καμία καταγραφή.
Τότε μπορεί να περάσετε μισή ώρα επαναλαμβάνοντας ο καθένας τη δική του εκδοχή.
Το είπες.
Δεν το είπα.
Σίγουρα το είπες.
Σίγουρα όχι.
Σε μια τέτοια στιγμή μπορεί να είναι χρήσιμο να παραδεχτείτε:
Μάλλον δεν θα μπορέσουμε τώρα να διαπιστώσουμε ποια εκδοχή είναι ακριβής.
Αυτό μπορεί να ακούγεται απογοητευτικό.
Ταυτόχρονα όμως ανοίγει ένα άλλο ερώτημα:
Τι μπορούμε να κάνουμε με όσα συνέβησαν μετά;
Δεν χρειάζεται να συμφωνήσετε για το παρελθόν για να αντιμετωπίσετε τις συνέπειες
Φανταστείτε ότι ένας άνθρωπος λέει:
Είχα την εντύπωση ότι είχαμε συμφωνήσει να έρθεις στις οκτώ.
Και ο άλλος:
Εγώ δεν το κατάλαβα καθόλου έτσι.
Δεν χρειάζεται οπωσδήποτε να αποφασίσετε ποιος θυμάται σωστά τη συζήτηση.
Μπορείτε να καταλήξετε στο:
Εντάξει, ο καθένας μας κατάλαβε διαφορετικά αυτή τη συμφωνία. Την επόμενη φορά καλύτερα να επιβεβαιώνουμε την ώρα με μήνυμα.
Αυτό δεν είναι αποφυγή της ευθύνης.
Είναι μια πρακτική λύση σε μια κατάσταση όπου ίσως δεν είναι πλέον δυνατό να προσδιοριστεί μία και μοναδική βέβαιη εκδοχή.
Το να αναγνωρίζετε την επίδραση δεν σημαίνει ότι επιβεβαιώνετε την εκδοχή του άλλου
Αυτό είναι πολύ σημαντικό.
Μπορείτε να πείτε:
Καταλαβαίνω ότι, αν πίστευες πως θα έρθω στις οκτώ, θα σε εκνεύρισε όταν έφτασα αργότερα.
Χωρίς ταυτόχρονα να λέτε:
Ναι, υποσχέθηκα ότι θα έρθω στις οκτώ.
Αναγνωρίζετε το βίωμα του άλλου ανθρώπου.
Δεν χρειάζεται όμως να εγκαταλείψετε τη δική σας ανάμνηση.
Ομοίως, μπορείτε να πείτε:
Καταλαβαίνω γιατί ένιωσες ότι σε αγνόησα.
και ταυτόχρονα:
Εγώ όμως δεν θυμάμαι τη συζήτηση σαν να αγνόησα σκόπιμα την ερώτησή σου.
Και τα δύο μπορούν να ισχύουν ταυτόχρονα.
Προσοχή στις ταμπέλες
Σε μια διαμάχη για τις αναμνήσεις εύκολα καταφεύγουμε σε φράσεις όπως:
Διαστρεβλώνεις την πραγματικότητα.
Πάλι τα βγάζεις από το μυαλό σου.
Έχεις εντελώς επιλεκτική μνήμη.
Πάντα τα παρουσιάζεις όλα προς όφελός σου.
Έτσι μια παρεξήγηση μετατρέπεται σε αξιολόγηση του ανθρώπου.
Και από εκεί είναι πλέον πολύ δύσκολο να επιστρέψετε στο αρχικό θέμα.
Πολύ πιο ασφαλές είναι να περιγράψετε τη δική σας οπτική:
Εγώ θυμάμαι διαφορετική διατύπωση.
Ή:
Έχω την αίσθηση ότι ο καθένας μας απέδωσε διαφορετικό νόημα σε αυτή τη φράση.
Επίσης, δεν χρειάζεται να αρνηθείτε τη δική σας εμπειρία
Η προσπάθεια να είστε ανοιχτοί δεν σημαίνει ότι πρέπει αυτομάτως να πείτε:
Εντάξει, μάλλον τα θυμάμαι όλα λάθος.
Αν είστε πεπεισμένοι για την ανάμνησή σας, μπορείτε απλώς να επιμείνετε σε αυτή:
Καταλαβαίνω ότι εσύ το θυμάσαι διαφορετικά. Εγώ εξακολουθώ να έχω την αίσθηση ότι είχαμε συμφωνήσει έτσι.
Αυτό διαφέρει από το:
Εγώ ξέρω πώς έγιναν τα πράγματα και εσύ κάνεις λάθος.
Μπορείτε να είστε σταθεροί χωρίς να αποδίδετε στον άλλον κακή πρόθεση.
Όταν η διαμάχη αρχίζει να μετατρέπεται σε μάχη για την πραγματικότητα
Μερικές φορές η συζήτηση αρχίζει να μοιάζει κάπως έτσι:
Δεν το είπα ποτέ αυτό.
«Το είπες.»
Όχι. Εσύ διαστρεβλώνεις τα πάντα συνέχεια.
«Άρα πάλι τα βγάζω από το μυαλό μου;»
Σε εκείνο το σημείο είναι χρήσιμο να σταματήσετε τον ίδιο τον τρόπο διεξαγωγής της συζήτησης.
Για παράδειγμα:
Έχω την αίσθηση ότι προσπαθούμε μόνο να πείσουμε ο ένας τον άλλον ποιανού η μνήμη είναι σωστή. Ας ασχοληθούμε καλύτερα με το τι χρειάζεται να ξεκαθαρίσουμε.
Ή:
Δεν θέλω να πω ότι η εμπειρία σου δεν είναι πραγματική. Ταυτόχρονα δεν θέλω να αρνηθώ τη δική μου.
Αυτό μπορεί να είναι ένα σημαντικό όριο.
Τι γίνεται αν η διαφορετική ανάμνηση είναι πραγματικά σημαντική;
Δεν είναι κάθε παρεξήγηση ασήμαντη.
Μερικές φορές μπορεί να αφορά χρήματα, μια εργασιακή υποχρέωση, μια σημαντική συμφωνία ή μια απόφαση που έχει συνέπειες.
Τότε έχει νόημα να είστε πιο ακριβείς.
Για παράδειγμα:
Έχουμε δύο διαφορετικές εκδοχές της συμφωνίας. Ας δούμε πρώτα τι έχουμε γραπτώς και μετά ας αποφασίσουμε τι θα κάνουμε.
Σε σημαντικές συμφωνίες, καλό αποτέλεσμα μπορεί να είναι και μια αλλαγή για το μέλλον:
Την επόμενη φορά καλύτερα να επιβεβαιώσουμε μια τέτοια απόφαση με email.
Αυτό δεν είναι ένδειξη δυσπιστίας.
Είναι ένας τρόπος να μειώσετε τα περιθώρια για νέες παρεξηγήσεις.
Μερικές φορές δεν πρόκειται για την ανάμνηση, αλλά για το νόημα
Δύο άνθρωποι μπορεί να θυμούνται την ίδια φράση και παρ’ όλα αυτά να την καταλαβαίνουν διαφορετικά.
Για παράδειγμα:
Θα δούμε πώς θα εξελιχθεί.
Ο ένας εννοεί:
«Μάλλον ναι.»
Ο άλλος:
«Δεν υπόσχομαι τίποτα.»
Αργότερα και οι δύο μπορεί ειλικρινά να υποστηρίζουν ότι η συμφωνία ήταν διαφορετική.
Γι’ αυτό, σε ευαίσθητα θέματα, είναι χρήσιμο να επιβεβαιώνετε το νόημα:
Όταν λες «θα δούμε», σημαίνει ότι προς το παρόν δεν πρέπει να βασίζομαι στο ότι θα έρθεις;
Μια τέτοια ερώτηση μπορεί να αποτρέψει πολλές διαμάχες προτού ακόμη ξεκινήσουν.
Αντί να προσπαθείτε να αποδείξετε ποιος έχει δίκιο, συνοψίστε και τις δύο οπτικές
Όταν δεν μπορείτε να συμφωνήσετε, μπορείτε να πείτε:
Εγώ θυμάμαι ότι είπα πως θα επικοινωνήσω ανάλογα με την κατάσταση. Εσύ κατάλαβες ότι σίγουρα θα έρθω. Άρα ο καθένας μας κατάλαβε διαφορετικά τη συμφωνία.
Έτσι δεν χρειάζεται να αναδείξετε νικητή.
Απλώς περιγράφετε το πρόβλημα με μεγαλύτερη ακρίβεια.
Και από αυτό μπορεί να προκύψει το επόμενο βήμα:
Την επόμενη φορά καλύτερα να το πούμε απολύτως ξεκάθαρα.
Πότε έχει νόημα να τερματίσετε τη συζήτηση
Αν συνεχίζετε να γυρίζετε σε κύκλους:
Το είπες.
Δεν το είπα.
Ναι.
Όχι.
η περαιτέρω επανάληψη συνήθως δεν προσφέρει τίποτα.
Μπορείτε να πείτε:
Νομίζω ότι τώρα δεν θα συμφωνήσουμε στην ακριβή εκδοχή. Δεν θέλω να συνεχίσουμε να μαλώνουμε μόνο γι’ αυτό.
Και στη συνέχεια:
Ας ασχοληθούμε με το τι χρειάζεται να κάνουμε τώρα.
Μερικές φορές η ικανότητα να αποδεχτείτε μια ορισμένη αβεβαιότητα είναι πολύ πιο χρήσιμη από την ανάγκη να πετύχετε απόλυτη συμφωνία.
Μια απλή δομή μπορεί να βοηθήσει
Όταν ο καθένας θυμάται διαφορετικά την κατάσταση, δοκιμάστε:
1. Περιγράψτε τη δική σας ανάμνηση χωρίς κατηγορίες.
Εγώ το θυμάμαι έτσι…
2. Αναγνωρίστε την άλλη οπτική.
Καταλαβαίνω ότι εσύ το θυμάσαι διαφορετικά.
3. Ξεχωρίστε τα γεγονότα από το νόημα.
Ίσως ο καθένας μας ερμήνευσε διαφορετικά αυτή τη φράση.
4. Αναζητήστε ένα πρακτικό επόμενο βήμα.
Την επόμενη φορά θα επιβεβαιώσουμε μια τέτοια συμφωνία με μήνυμα.
Αυτό συχνά λειτουργεί καλύτερα από την προσπάθεια να κάνετε τον άλλον να αποδεχτεί τη δική σας εκδοχή του παρελθόντος.
Ο στόχος δεν είναι να αποφασίσετε ποιος έχει καλύτερη μνήμη
Μερικές φορές τελικά θα διαπιστώσετε τι συνέβη.
Άλλοτε όχι.
Η υγιής επικοινωνία δεν απαιτεί να παραδέχεται πάντα ο ένας άνθρωπος:
Είχες δίκιο, εγώ το θυμόμουν λάθος.
Μερικές φορές μπορεί να είναι αρκετό το εξής αποτέλεσμα:
Ο καθένας μας το κατάλαβε διαφορετικά. Τώρα ξέρουμε πού δημιουργήθηκε το πρόβλημα και τι θα κάνουμε διαφορετικά την επόμενη φορά.
Αυτό μπορεί να μην είναι τόσο ικανοποιητικό όσο μια ξεκάθαρη νίκη.
Για μια σχέση ή μια συνεργασία όμως συχνά είναι πολύ πιο χρήσιμο.
Το πιο δύσκολο είναι να αντέξετε ότι ο άλλος έχει διαφορετική εκδοχή
Καθώς διαβάζετε, είναι εύκολο να πείτε:
Εγώ το θυμάμαι διαφορετικά.
Στην πραγματική συζήτηση όμως ο άλλος μπορεί να απαντήσει:
Όχι. Θυμάμαι ακριβώς τι είπες. Τώρα απλώς το διαστρεβλώνεις.
Και ακριβώς εκείνη τη στιγμή είναι δύσκολο να μην αρχίσετε να αποδεικνύετε ότι λέει ψέματα, να μην παραιτηθείτε από τη δική σας εμπειρία ή να μην χάσετε το κύριο θέμα.
Στο Duovio μπορείτε να εξασκηθείτε με ασφάλεια σε μια παρόμοια κατάσταση. Ένα εικονικό άτομο θυμάται ή ερμηνεύει ένα γεγονός διαφορετικά και εσείς απαντάτε με δικά σας λόγια.
Μπορείτε να δοκιμάσετε πώς να περιγράψετε τη δική σας εκδοχή χωρίς κατηγορίες, να σεβαστείτε τη διαφορετική εμπειρία του άλλου και να αναζητήσετε λύση ακόμη και όταν δεν συμφωνείτε σε μία και μοναδική εκδοχή του παρελθόντος.