- «Στην πραγματικότητα, δεν με νοιάζει.»
- «Εντάξει, θα το κάνουμε όπως θέλεις.»
- «Άσ’ το, δεν θέλω να μαλώσουμε.»
Με την πρώτη ματιά, αυτό μπορεί να φαίνεται σαν λογική προσπάθεια να διατηρηθεί η ηρεμία.
Και μερικές φορές πράγματι έτσι είναι.
Δεν αξίζει κάθε διαφωνία να την εξελίξουμε. Δεν χρειάζεται να επιβληθεί κάθε προτίμηση. Μερικές φορές είναι απολύτως υγιές να πούμε:
Για μένα δεν είναι τόσο σημαντικό. Αποφάσισε εσύ.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν το λέμε επανειλημμένα, ακόμη κι όταν στην πραγματικότητα μας ενδιαφέρει.
Τότε ίσως δεν υποχωρούμε επειδή το θέλουμε.
Υποχωρούμε επειδή δεν θέλουμε να βιώσουμε σύγκρουση.
Η ηρεμία και η συμφωνία δεν είναι το ίδιο
Φανταστείτε:
Μπορούμε να καλέσουμε μερικούς ανθρώπους το Σαββατοκύριακο;
Ξέρετε ότι είστε κουρασμένοι και δεν θέλετε επισκέψεις.
Ωστόσο απαντάτε:
Ναι, μάλλον.
- Ο άλλος είναι ικανοποιημένος.
- Δεν έγινε κανένας καβγάς.
- Εξωτερικά επικρατεί ηρεμία.
Μέσα σας όμως μπορεί να εμφανίζονται:
- Πάλι δεν είπα αυτό που θέλω.
- Πάλι υποχώρησα.
- Γιατί με ρωτάει, αφού έτσι κι αλλιώς θα πω ναι;
Αυτό δεν είναι πλέον συμφωνία.
Είναι μια συγκατάθεση που δεν αντιστοιχεί σε αυτό που πραγματικά αισθάνεστε.
Γιατί υποχωρούμε, ακόμη κι όταν δεν θέλουμε
Οι λόγοι μπορεί να είναι διαφορετικοί.
- Μπορεί να φοβόμαστε ότι ο άλλος θα θυμώσει.
- Μπορεί να φοβόμαστε την απόρριψη.
- Μπορεί να νιώθουμε ότι η ανάγκη μας δεν είναι αρκετά σημαντική.
- Ή έχουμε συνηθίσει να θεωρούμε ότι η σύγκρουση σημαίνει κάτι επικίνδυνο:
Αν πω αυτό που θέλω, θα γίνει καβγάς.
Τότε η ηρεμία γίνεται ο κύριος στόχος.
Και οι δικές μας ανάγκες αρχίζουν να χάνονται.
Ο συμβιβασμός φαίνεται διαφορετικά
Συμβιβασμός σημαίνει ότι και οι δύο πλευρές φέρνουν κάτι στη συζήτηση.
Για παράδειγμα:
Δεν θέλω επισκέψεις σήμερα, είμαι κουρασμένος.
Ο άλλος:
Θα ήθελα να τους δω.
Και μαζί αναζητάτε μια λύση:
Τι θα έλεγες να έρθουν μόνο για δύο ώρες;
Ή:
Τι θα έλεγες να το μεταφέρουμε για την επόμενη εβδομάδα;
Ή:
Πήγαινε να τους συναντήσεις έξω και εγώ θα μείνω σπίτι.
Αυτό είναι συμφωνία.
Η υποχώρηση μοιάζει περισσότερο με αυτό:
Δεν με νοιάζει.
ενώ στην πραγματικότητα σας νοιάζει.
Η διαφορά δεν βρίσκεται μόνο στο αποτέλεσμα.
Βρίσκεται στο αν η ανάγκη σας αποτέλεσε εξαρχής μέρος της απόφασης.
Προσοχή στη φράση «δεν με νοιάζει»
Αυτή η φράση μερικές φορές είναι αληθινή.
Αλλά μερικές φορές σημαίνει:
Φοβάμαι να πω τι θέλω.
Δεν θέλω να μαλώσουμε.
Έτσι κι αλλιώς στο τέλος θα γίνει όπως θέλεις.
Αν τη λέτε συχνά, ίσως είναι χρήσιμο να σταματήσετε και να ρωτήσετε τον εαυτό σας:
Πραγματικά δεν με νοιάζει;
Ή:
Απλώς δεν θέλω να βιώσω μια δυσάρεστη συζήτηση;
Αυτή είναι μεγάλη διαφορά.
Βραχυπρόθεσμη ηρεμία, μακροπρόθεσμη απογοήτευση
Η υποχώρηση λειτουργεί πολύ καλά ως γρήγορη λύση.
- Η σύγκρουση τελειώνει.
- Η ένταση μειώνεται.
- Ο άλλος είναι ικανοποιημένος.
Μόνο που η ανάγκη δεν εξαφανίστηκε.
Αν αυτό επαναλαμβάνεται, μπορεί να αρχίσει να συσσωρεύεται απογοήτευση.
Τότε, μετά από μήνες, μπορεί να εμφανιστεί:
Όλα γίνονται πάντα όπως θέλεις εσύ.
Ο άλλος μπορεί να εκπλαγεί:
Μα πάντα συμφωνούσες.
Και τεχνικά έχει δίκιο.
Συμφωνούσατε.
Απλώς δεν εκφράσατε δυνατά τη διαφωνία σας.
Ο άλλος μπορεί να μην ξέρει ότι υποχωρείτε
Αυτό είναι σημαντικό.
Όταν επανειλημμένα λέτε:
Φυσικά, κανένα πρόβλημα.
ο άλλος μπορεί να μην έχει κανέναν λόγο να σκεφτεί το αντίθετο.
Δεν είναι απαραίτητο ότι σας αγνοεί συνειδητά.
Ίσως απλώς πιστεύει αυτό που λέτε.
Γι’ αυτό μερικές φορές είναι άδικο, ύστερα από χρόνια, να πείτε:
Ποτέ δεν λαμβάνεις υπόψη σου αυτό που θέλω.
Αν για πολύ καιρό δείχναμε:
Δεν με ενοχλεί.
χρειάζεται να αναλάβουμε και την ευθύνη ότι δεν εκφράσαμε την ανάγκη μας.
Μια υγιής σχέση χρειάζεται και τη διαφωνία
Μερικές φορές πιστεύουμε ότι καλή σχέση είναι εκείνη όπου δεν υπάρχουν συγκρούσεις.
Όμως μια σχέση χωρίς εμφανή σύγκρουση δεν είναι αυτομάτως αρμονική.
Μπορεί επίσης να είναι μια σχέση όπου ο ένας άνθρωπος συνήθως σιωπά.
Μια υγιής σχέση δεν σημαίνει απαραίτητα:
συμφωνούμε πάντα.
Μπορεί να σημαίνει:
μπορούμε να διαφωνούμε και η σχέση το αντέχει.
Αυτή είναι ουσιαστική διαφορά.
Το «δεν θέλω να μαλώσουμε» μπορεί να είναι υγιές ή ανθυγιεινό
Η φράση:
Δεν θέλω να μαλώσουμε.
μπορεί να σημαίνει:
Ας το συζητήσουμε πιο ήρεμα.
Αυτό είναι υγιές.
Αλλά μπορεί επίσης να σημαίνει:
Καλύτερα να μην το συζητήσω καθόλου.
Τότε το πρόβλημα παραμένει.
Ίσως δεν ξεσπάσει σήμερα, αλλά συχνά επιστρέφει αργότερα.
Η υποχώρηση μπορεί να μοιάζει με καλοσύνη
Μερικές φορές λέμε στον εαυτό μας:
Θα το αφήσω. Θα του κάνω το χατίρι.
Αυτό μπορεί να είναι όμορφο.
Σε μια σχέση είναι απολύτως φυσιολογικό να κάνουμε κάτι για τον άλλον.
Η διαφορά βρίσκεται στο αν το κάνετε ελεύθερα.
Για παράδειγμα:
Δεν θέλω πολύ να πάω εκεί, αλλά ξέρω ότι είναι σημαντικό για σένα, οπότε αυτή τη φορά θα έρθω με χαρά.
Αυτό είναι διαφορετικό από:
Αν δεν πάω, θα θυμώσει πάλι, οπότε καλύτερα να πάω.
Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι το ίδιο.
Το εσωτερικό κίνητρο όμως είναι εντελώς διαφορετικό.
Πώς να καταλάβετε ότι δεν υποχωρείτε πλέον με υγιή τρόπο
Μπορεί να βοηθήσει να παρατηρήσετε ορισμένα σημάδια.
- Λέτε συχνά ναι, ενώ θέλετε να πείτε όχι.
- Μετά τη συμφωνία νιώθετε περισσότερο θυμό παρά ανακούφιση.
- Έχετε την αίσθηση:
Έτσι κι αλλιώς δεν έχει νόημα να πω τι θέλω.
- Φοβάστε την αντίδραση του άλλου περισσότερο από το ίδιο το πρόβλημα.
- Εξωτερικά συμφωνείτε, αλλά αργότερα κατηγορείτε τον άλλον για τη συμφωνία σας.
- Ή περιμένετε:
Θα έπρεπε να καταλάβει ότι με ενοχλεί.
Όλα αυτά μπορεί να δείχνουν ότι η ηρεμία αρχίζει να έχει υπερβολικά υψηλό κόστος.
Δεν είναι κάθε σύγκρουση επικίνδυνη
Για κάποιον, ακόμη και μια ήπια διαφωνία είναι πολύ δυσάρεστη.
Ο σύντροφος λέει:
Δεν μου αρέσει αυτή η ιδέα.
Και μέσα σας ενεργοποιείται:
- Είναι θυμωμένος.
- Κάτι πάει στραβά.
- Πρέπει να το διορθώσω γρήγορα.
Όμως ο άλλος μπορεί απλώς να είναι δυσαρεστημένος.
- Η διαφωνία δεν είναι αυτομάτως απόρριψη.
- Η απογοήτευση δεν αποτελεί αυτομάτως απειλή για τη σχέση.
- Η ένταση δεν είναι αυτομάτως καταστροφή.
Η ικανότητα να αντέχουμε για λίγο τη δυσφορία μπορεί να αποτελεί σημαντικό μέρος της υγιούς επικοινωνίας.
Δεν χρειάζεται να ηρεμήσετε αμέσως τον άλλον
Λέτε:
Δεν θέλω να πάω σήμερα.
Ο άλλος απαντά:
Λυπάμαι.
Και η πρώτη σας αντίδραση μπορεί να είναι:
Εντάξει, θα πάω.
Μόνο και μόνο για να εξαλείψετε την απογοήτευσή του.
Όμως ο άλλος μπορεί να είναι απογοητευμένος για λίγο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η σχέση απέτυχε.
Μπορείτε να πείτε:
Καταλαβαίνω ότι λυπάσαι. Εγώ όμως πραγματικά δεν θέλω να πάω σήμερα.
Με αυτόν τον τρόπο δεν τον αγνοείτε.
Απλώς δεν αναλαμβάνετε την ευθύνη να εξαλείψετε κάθε δυσάρεστο συναίσθημα.
Μερικές φορές χρειάζεται να ανακαλύψετε τι πραγματικά φοβάστε
Αν υποχωρείτε συχνά, μπορεί να είναι χρήσιμο να ρωτήσετε τον εαυτό σας:
Τι πιστεύω ότι θα συμβεί αν δεν υποχωρήσω;
- Θα θυμώσει ο άλλος;
- Θα απογοητευτεί;
- Θα μαλώσει;
- Θα με απορρίψει;
- Θα φανώ εγωιστής;
Ίσως διαπιστώσετε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι το ίδιο το θέμα για το οποίο αποφασίζετε.
Αλλά ο φόβος της αντίδρασης.
Και με αυτό μπορείτε να δουλέψετε πολύ καλύτερα, όταν καταφέρετε να τον κατονομάσετε.
Ξεκινήστε από τα μικρά πράγματα
Αν έχετε συνηθίσει να υποχωρείτε για πολύ καιρό, δεν χρειάζεται να ξεκινήσετε με τη μεγαλύτερη σύγκρουση της ζωής σας.
Μπορείτε να εξασκηθείτε σε μικρές αποφάσεις.
Αντί για:
Δεν με νοιάζει πού θα πάμε.
δοκιμάστε:
Σήμερα θα προτιμούσα να πάω εδώ.
Αντί για:
Άσ’ το πάνω μου.
δοκιμάστε:
Σήμερα δεν θέλω να το κάνω άλλο. Μπορούμε να το μοιράσουμε;
Αντί για:
Όπως θέλεις.
δοκιμάστε:
Εμένα θα με βόλευε περισσότερο η δεύτερη επιλογή.
Ακούγεται απλό.
Για έναν άνθρωπο που έχει συνηθίσει να υποχωρεί, όμως, μπορεί να είναι μεγάλη αλλαγή.
Δεν χρειάζεται να υπερασπιστείτε την ανάγκη σας
Όταν τελικά λέτε τι θέλετε, μπορεί να εμφανιστεί μια ακόμη παγίδα.
Αρχίζετε να αποδεικνύετε γιατί έχετε δικαίωμα σε αυτό.
Ξέρω ότι θέλαμε να πάμε εκεί, αλλά είμαι πραγματικά τρομερά κουρασμένος και η τελευταία εβδομάδα ήταν δύσκολη και…
Μερικές φορές αρκεί:
Σήμερα χρειάζομαι να μείνω σπίτι και να ξεκουραστώ.
Μπορείτε να εξηγήσετε τον λόγο.
Δεν χρειάζεται όμως να παρουσιάσετε μια απολογία που θα πείσει τον άλλον ότι η ανάγκη σας είναι αρκετά νόμιμη.
Η προσωπική ανάγκη δεν είναι αυτομάτως απαίτηση
Όταν μαθαίνουμε να υποχωρούμε λιγότερο, υπάρχει ο κίνδυνος του αντίθετου άκρου.
Από το:
Πάντα υποχωρώ.
μπορεί να περάσουμε στο:
Τώρα δεν θα υποχωρήσω ποτέ ξανά.
Αυτό όμως δεν είναι ο στόχος.
Το να πείτε:
Θέλω το Σάββατο για τον εαυτό μου.
δεν σημαίνει:
Εσύ πρέπει να ακυρώσεις όλα όσα θέλεις να κάνεις.
Η ανάγκη σας είναι μια πληροφορία.
Έπειτα μπορείτε μαζί να αναζητήσετε λύση.
Η πιο υγιής θέση δεν είναι:
εγώ θα υποχωρήσω
ούτε:
εσύ θα υποχωρήσεις
αλλά:
είμαστε και οι δύο παρόντες στη συζήτηση.
Όταν ο άλλος δεν έχει συνηθίσει τη διαφωνία σας
Αν υποχωρούσατε για πολύ καιρό, η αλλαγή μπορεί να εκπλήξει τον άλλον.
Λέτε:
Αυτή τη φορά δεν θέλω.
Και έρχεται η απάντηση:
Τι σου συμβαίνει; Αφού ποτέ δεν σε ενοχλούσε.
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο άλλος σας χειραγωγεί.
Ίσως πραγματικά δεν ήξερε ότι σας ενοχλούσε.
Μπορείτε να πείτε:
Έχεις δίκιο, παλιότερα συχνά συμφωνούσα, ακόμη κι όταν δεν με βόλευε πραγματικά. Τώρα θέλω να λέω πιο ανοιχτά τι χρειάζομαι.
Αυτό είναι πολύ πιο χρήσιμο από το:
Με εξανάγκαζες για χρόνια.
αν δεν είχατε εκφράσει ποτέ καθαρά τις ανάγκες σας.
Κι αν ο άλλος δεν αντέχει τη διαφωνία σας;
Είναι όμως επίσης πιθανό η αλλαγή να αποκαλύψει ένα πρόβλημα.
Λέτε:
Σήμερα δεν θέλω.
Και ο άλλος αρχίζει:
Άρα δεν είμαι πια σημαντικός για σένα.
Έχεις αλλάξει εντελώς.
Παλιά δεν ήσουν έτσι.
Κάνε ό,τι θέλεις.
Αν κάθε διαφορετική επιθυμία σας οδηγεί σε πίεση, κατηγορίες ή τιμωρία, αυτό είναι σημαντική πληροφορία για τη σχέση.
Τότε δεν πρόκειται μόνο για το ότι πρέπει να μάθετε να εκφράζετε καλύτερα τη γνώμη σας.
Χρειάζεται να παρατηρήσετε αν στη σχέση υπάρχει überhaupt χώρος για δύο διαφορετικές ανάγκες.
Η ηρεμία με κάθε κόστος μπορεί, παράδοξα, να βλάψει τη σχέση
Η υποχώρηση συχνά γεννιέται ακριβώς επειδή η σχέση μας ενδιαφέρει.
- Δεν θέλουμε σύγκρουση.
- Δεν θέλουμε να πληγώσουμε τον άλλον.
- Δεν θέλουμε να χάσουμε τη σχέση.
Όμως, αν ένας άνθρωπος εξαφανίζεται μακροπρόθεσμα μέσα στη σχέση, αρχίζει να χάνεται και η πραγματική οικειότητα.
Ο άλλος δεν ζει μαζί σας όπως πραγματικά είστε.
Ζει με μια εκδοχή σας που λέει:
Όλα καλά.
Δεν με νοιάζει.
Όπως θέλεις.
Και εσείς μπορεί σταδιακά να αποκτήσετε την αίσθηση:
Στην πραγματικότητα δεν με γνωρίζει καθόλου.
Όμως ίσως για πολύ καιρό δεν του επιτρέψατε να γνωρίσει τι πραγματικά θέλετε.
Ο σεβασμός προς τη σχέση δεν σημαίνει να αποφεύγετε κάθε σύγκρουση
Μερικές φορές μια μικρή σύγκρουση είναι ακριβώς ο τρόπος να προστατεύσετε τη σχέση.
Αυτό δεν με εξυπηρετεί.
Εδώ θα ήθελα κάτι διαφορετικό.
Δεν συμφωνώ με αυτό.
Τέτοιες φράσεις μπορεί να δημιουργήσουν βραχυπρόθεσμη ένταση.
Ταυτόχρονα όμως δίνουν στον άλλον την ευκαιρία να γνωρίσει πού πραγματικά βρίσκεστε.
Αυτό είναι συχνά πιο υγιές για μια μακροχρόνια σχέση από μια μόνιμη φαινομενική συμφωνία.
Μια απλή ερώτηση πριν από κάθε «ναι»
Αν έχετε την τάση να συμφωνείτε αυτόματα, μπορεί να βοηθήσει να επιβραδύνετε για λίγο.
Πριν πείτε ναι, ρωτήστε τον εαυτό σας:
Αν ήξερα ότι ο άλλος δεν θα θυμώσει, θα ήθελα πραγματικά να συμφωνήσω;
Αν ναι, υπέροχα.
Αν όχι, αξίζει να ανακαλύψετε γιατί.
Ίσως και πάλι πείτε ναι.
Αλλά αυτή τη φορά ως συνειδητή απόφαση.
Όχι ως διαφυγή από τη σύγκρουση.
Μπορεί να χρειάζεστε χρόνο για να απαντήσετε
Δεν χρειάζεται να αποφασίζετε αμέσως.
Αν έχετε την τάση να υποχωρείτε αυτόματα, μπορεί να είναι πολύ χρήσιμη η φράση:
Χρειάζομαι λίγο χρόνο να το σκεφτώ.
Ή:
Δεν θέλω να απαντήσω αυτόματα. Θα σου απαντήσω το βράδυ.
Αυτό σας δίνει χώρο να ανακαλύψετε:
Τι θέλω πραγματικά εγώ;
Χωρίς την άμεση πίεση της αντίδρασης του άλλου.
Μια καλή συμφωνία πρέπει να περιλαμβάνει δύο ανθρώπους
Ένας υγιής συμβιβασμός δεν είναι:
Εγώ θα υποχωρήσω, επειδή το αντέχω.
Ούτε:
Εσύ θα υποχωρήσεις, επειδή εγώ έχω ένα όριο.
Είναι μια συζήτηση στην οποία και οι δύο πλευρές έχουν βάρος.
Μερικές φορές θα πάρετε ακριβώς αυτό που θέλετε.
Μερικές φορές όχι.
Μερικές φορές θα υποχωρήσετε συνειδητά, επειδή το θέμα είναι πιο σημαντικό για τον άλλον.
Η διαφορά όμως είναι ότι δεν εξαφανιστήκατε από τη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Η ανάγκη σας εκφράστηκε.
Ακούστηκε.
Και τότε το «ναι» σας σημαίνει πραγματικά ναι.
Η ηρεμία δεν χρειάζεται να είναι ο στόχος κάθε συζήτησης
Μερικές φορές μια σύντομη δυσάρεστη στιγμή είναι καλύτερη από μια μακροχρόνια σιωπηλή απογοήτευση.
Το να πείτε:
Αυτή τη φορά δεν θέλω.
μπορεί να είναι δυσκολότερο από το:
Εντάξει.
Μπορεί όμως να ανοίξει χώρο για μια πολύ πιο ειλικρινή σχέση.
Στο Duovio μπορείτε να εξασκηθείτε με ασφάλεια σε παρόμοιες καταστάσεις. Ένα εικονικό άτομο μπορεί να έχει διαφορετική ανάγκη από εσάς και να μη συμφωνήσει με την πρώτη σας πρόταση. Μπορείτε να εξασκηθείτε στο πώς να λέτε αυτό που θέλετε, να αντέχετε τη διαφωνία του άλλου και να αναζητάτε μια συμφωνία, χωρίς να υποχωρείτε αυτόματα μόνο και μόνο για να υπάρχει ηρεμία.