Duovio artykuły Przejdź do treningów →

Co powiedzieć, gdy ktoś nie szanuje twoich granic

Powiesz:

Nie chcę dziś o tym rozmawiać. Potrzebuję odpocząć i możemy wrócić do tego jutro.

Druga osoba odpowie:

Czyli znowu uciekasz od problemu.

Spróbujesz ponownie:

Nie uciekam. Po prostu naprawdę nie mam teraz na to przestrzeni.

I pojawi się kolejna reakcja:

Tak mówisz za każdym razem. To przynajmniej powiedz mi, dlaczego nie chcesz ze mną rozmawiać.

Nagle przestajesz wyjaśniać problem, z powodu którego rozpoczęła się rozmowa.

Bronisz samego prawa do posiadania granicy.

I właśnie tutaj najtrudniej jest ją utrzymać.

Granica nie jest prośbą o zgodę

Kiedy powiesz:

Nie chcę, żebyś wchodził do mojego pokoju bez pukania.

możesz mieć nadzieję, że druga osoba odpowie:

Jasne, rozumiem.

Ale nie musi.

Może powiedzieć:

Przecież nic się nie dzieje.Dlaczego robisz z tego taki problem?Przecież jesteśmy rodziną.

Twoja granica nie musi być dla drugiej osoby przyjemna, żeby była ważna.

Nie oznacza to, że każda granica jest automatycznie rozsądna ani że nie można o niej rozmawiać. W relacjach normalne jest szukanie wzajemnego porozumienia.

Różnica polega na tym, czy mówisz:

Wyjaśnijmy sobie, jak to będzie działać.

czy:

Będę ignorować twoją granicę, dopóki nie przekonasz mnie, że masz do niej prawo.

Nie podawaj dziesięciu różnych powodów

Kiedy druga osoba odrzuca naszą granicę, często mamy tendencję do szukania lepszego argumentu.

Potrzebuję być dziś wieczorem sam.Dlaczego?Bo jestem zmęczony.Przecież cały dzień siedziałeś w biurze.Tak, ale miałem dużo pracy.To przecież możemy być razem i tylko odpoczywać.

A ty dodajesz kolejne powody.

Problem polega na tym, że każde nowe wyjaśnienie stwarza kolejny punkt, o którym można dyskutować.

Czasami bardziej pomocne jest przestać szukać idealnie przekonującego argumentu:

Rozumiem, że chciałabyś być razem. Ja jednak potrzebuję dziś wieczorem czasu dla siebie.

Druga osoba być może zna już twój powód.

Po prostu się z nim nie zgadza.

A to dwie różne rzeczy.

Powtórzenie granicy nie jest niegrzeczne

Kiedy musimy coś powiedzieć po raz drugi, często mamy wrażenie, że powinniśmy już mówić ostrzej.

Nie musimy.

Możemy po prostu powtórzyć ten sam komunikat.

Nie chcę teraz o tym rozmawiać.Ale musimy to rozwiązać.Zgadzam się, że musimy to rozwiązać. Ale dziś wieczorem nie będę o tym rozmawiać. Możemy jutro po pracy.

Powtarzanie może wydawać się nietypowe, ponieważ jesteśmy przyzwyczajeni do reagowania na każdy nowy argument.

Czasami właśnie proste powtórzenie jest skuteczniejsze niż dalsze usprawiedliwianie się.

Uznanie emocji nie oznacza ustąpienia

Druga osoba może rzeczywiście odczuwać żal z powodu twojej granicy.

Cieszyłem się, że przyjdziesz.

Nie musisz ignorować jej rozczarowania:

Rozumiem, że jest ci przykro.

Ale nie musisz też natychmiast zmieniać swojej decyzji:

Ale dziś nie przyjdę.

Te dwa zdania nie wykluczają się.

Możesz również powiedzieć:

Rozumiem, że chciałbyś odpowiedź od razu. Ja jednak muszę to przemyśleć i odezwę się jutro.

Empatia nie jest tym samym co zgoda.

Uważaj na przekonywanie za pomocą poczucia winy

Niektóre reakcje mogą brzmieć na przykład tak:

Gdyby ci na mnie zależało, zrobiłbyś to.Zrobiłabym dla ciebie wszystko.Czyli moje potrzeby nic dla ciebie nie znaczą.

Takie zdanie łatwo wciąga nas w udowadnianie:

Ale oczywiście, że mi na tobie zależy! Przecież w zeszłym tygodniu…

I rozmowa ponownie przenosi się na inny temat.

Możesz oddzielić relację od konkretnej decyzji:

To, że mówię „nie”, nie oznacza, że mi na tobie nie zależy. Moja odpowiedź jednak pozostaje taka sama.

Nie musisz za każdym razem udowadniać całej relacji, kiedy odmawiasz jednej prośbie.

Kiedy druga osoba bagatelizuje granicę

Czasami nie usłyszysz bezpośredniego „nie”.

Zamiast tego:

Za bardzo się tym przejmujesz.To przecież nie jest żadna granica.Normalny człowiek nie miałby z tym problemu.

Łatwo zacząć zastanawiać się, czy jesteś zbyt wrażliwy albo czy twoja potrzeba jest „normalna”.

Bardziej pomocny może być powrót do konkretnego zachowania:

Może to nie jest dla ciebie ważne. Dla mnie jest. Proszę, następnym razem zapukaj przed wejściem.

Nie musicie zgadzać się co do tego, jak dużym problemem to jest, aby móc rozmawiać o konkretnej zmianie.

Granica czasami potrzebuje również konsekwencji

Powiedzieć:

Nie chcę, żebyś na mnie krzyczał.

to jasny komunikat.

Jeśli jednak druga osoba kontynuuje, ważne jest, aby wiedzieć, co zrobisz ty.

Na przykład:

Jeśli będziemy dalej krzyczeć, zakończę teraz rozmowę. Możemy do niej wrócić, kiedy oboje będziemy spokojniejsi.

A jeśli krzyk trwa nadal, granica nabiera znaczenia dzięki temu, że rzeczywiście jej przestrzegasz:

Kończę teraz rozmowę. Wrócimy do tego później.

Konsekwencja nie jest karą.

Nie chodzi o:

Jeśli nie będziesz mnie słuchać, nie odezwę się do ciebie przez tydzień.

Chodzi o powiedzenie, co zrobisz ty, aby chronić swoją granicę.

Nie obiecuj konsekwencji, której nie chcesz przestrzegać

W napiętej rozmowie łatwo powiedzieć:

Jeśli zrobisz to jeszcze raz, już nigdy mnie nie zobaczysz.

Taka wypowiedź może być raczej groźbą niż granicą.

Lepiej wybrać realistyczny krok:

Jeśli nadal będziesz czytać moje wiadomości bez pozwolenia, nie będę zostawiać odblokowanego telefonu i będziemy musieli zastanowić się, jak odbudować zaufanie między nami.

Granica jest znacznie silniejsza, gdy naprawdę potrafisz zrealizować jej konsekwencję.

Nie każde przekroczenie granicy jest celowe

Dobrze jest również nie interpretować automatycznie każdego naruszenia jako ataku.

Ludzie zapominają. Coś źle zrozumieją. Stare nawyki zmieniają się powoli.

Powiedziałeś na przykład:

Proszę, zanim zaprosimy kogoś do domu, ustalmy to wspólnie.

A partner po miesiącu zaprasza znajomego bez wcześniejszego uzgodnienia.

Możesz najpierw powiedzieć:

Ustaliliśmy, że będziemy wcześniej uzgadniać wizyty. Tym razem tak się nie stało. Potrzebuję, żeby następnym razem ta zasada obowiązywała.

Dopiero powtarzające się ignorowanie tej samej jasno sformułowanej granicy może wskazywać, że nie chodzi tylko o nieporozumienie.

Granica musi działać w obie strony

Czasami myślimy:

„Skoro to moja granica, druga osoba musi ją zaakceptować.”

Jednak granica nie może być narzędziem do kontrolowania drugiej osoby.

Na przykład:

Moja granica jest taka, że nie wolno ci wychodzić ze swoimi przyjaciółmi.

w rzeczywistości określa zachowanie drugiej osoby.

Inne sformułowanie mogłoby brzmieć:

Nie chcę być w związku, w którym partner codziennie wieczorem wraca do domu pijany.

Teraz opisujesz, co jest akceptowalne dla ciebie i jaką decyzję możesz podjąć ty.

Zdrowa komunikacja oznacza więc nie tylko umiejętność wyznaczania własnych granic, ale także umiejętność wysłuchania granic drugiej osoby.

Co, jeśli druga osoba wielokrotnie odrzuca granicę?

Jeśli jasno wyjaśniłeś granicę, kilka razy ją powtórzyłeś, a druga osoba nadal ją ignoruje, kolejne, jeszcze doskonalsze sformułowanie może nie rozwiązać problemu.

W takim przypadku pytanie nie musi już brzmieć:

Jak mam mu to lepiej wyjaśnić?

lecz:

Co zrobię, jeśli wiem, że ta granica nie będzie respektowana?

Może to oznaczać na przykład ograniczenie pewnej sytuacji, odejście z konkretnej rozmowy, zmianę sposobu współpracy lub ponowne przemyślenie, jak działa relacja w tym obszarze.

Dobra komunikacja może wiele rzeczy wyjaśnić.

Nie może jednak zmusić drugiej osoby do respektowania decyzji, której nie chce respektować.

Co zatem możesz powiedzieć?

Nie istnieje jedno uniwersalne zdanie. Pomóc mogą jednak krótkie sformułowania:

Rozumiem, że się z tym nie zgadzasz. Ale moja decyzja się nie zmienia.Już wyjaśniłem, czego potrzebuję. Nie chcę dalej o tym negocjować.Możemy porozmawiać o tym, jak praktycznie to rozwiązać, ale nie chcę ponownie uzasadniać, dlaczego mam tę granicę.Jeśli rozmowa będzie dalej przebiegać w ten sposób, teraz ją zakończę.Nie mówię ci, co musisz zrobić. Mówię ci, co zrobię ja, jeśli ta sytuacja będzie trwać.

Siła tych zdań nie tkwi w ich surowości.

Polega na tym, że są jasne i nie potrzebują dziesięciu dodatkowych zdań na uzasadnienie.

Celem nie jest pokonanie drugiej osoby

Wyznaczanie granicy nie powinno być walką o władzę.

Idealnym rezultatem nie jest:

„Zmusiłem go, żeby przyznał, że mam rację.”

Raczej:

„Jasno powiedziałem, czego potrzebuję, wysłuchałem drugiej strony i nie przestałem trzymać się swojej granicy tylko dlatego, że drugiej osobie się nie spodobała.”

A czasami odkryjesz, że można znaleźć kompromis.

Innym razem okaże się, że w konkretnej sprawie kompromis nie jest możliwy.

To również jest cenna informacja.


Najtrudniejsza bywa druga odpowiedź

Pierwszą granicę możemy przygotować wcześniej:

Nie chcę, żebyś przychodził do mnie bez zapowiedzi.

Prawdziwy trening zaczyna się jednak w chwili, gdy druga osoba odpowie:

Na litość boską, przecież jesteśmy rodziną. Dlaczego robisz z tego taki dramat?

Właśnie wtedy mamy tendencję do tłumaczenia się, ustępowania albo przeciwnie - atakowania.

W Duovio możesz przećwiczyć taką sytuację. Wirtualna osoba zareaguje na twoją granicę, a ty możesz trenować, jak ją powtarzać, nie tłumaczyć się w nieskończoność i wybrać realistyczny kolejny krok.

Wypróbuj trening „Wyraźne stawianie granicy” →